درد بواسیر | برای کاهش درد هموروئید چی خوبه و چیکار کنیم؟

درد بواسیر چرا ایجاد می شود؟

درد بواسیر در واقع نتیجه فشار بیش از حد روی رگ های وریدی اطراف مقعد و راست روده است. وقتی این رگ ها به خاطر فشار مداوم متورم و ملتهب می شوند، بافت اطراف آنها هم تحریک می شود و همین باعث حس سوزش، خارش یا درد می گردد. نکته ای که کمتر جایی به آن اشاره می شود این است که شدت درد بیشتر به نوع بواسیر مربوط است تا اندازه آن.

بواسیر داخلی چون در ناحیه ای از راست روده قرار دارد که گیرنده درد کمی دارد، معمولا فقط با خونریزی و بدون درد خودش را نشان می دهد.

اما بواسیر خارجی، چون در پوست اطراف مقعد قرار گرفته و آن ناحیه پر از گیرنده عصبی است، هر نوع تحریکی در آن با درد همراه می شود. وقتی داخل بواسیر خارجی لخته خون تشکیل شود، به آن بواسیر ترومبوزه می گویند و همین حالت است که معمولا شدیدترین و ناگهانی ترین دردها را ایجاد می کند.

• یبوست مزمن و فشار زیاد هنگام اجابت مزاج

• نشستن طولانی روی توالت، مخصوصا همراه با موبایل

• بارداری و فشار رحم روی رگ های لگن

• اسهال مکرر یا طولانی مدت

• رژیم غذایی کم فیبر و کم آبی بدن

• بلند کردن مکرر اجسام سنگین

• اضافه وزن و چاقی

• نشستن طولانی مدت پشت میز کار یا رانندگی

• ضعف تدریجی بافت همبند با افزایش سن

در عمل، درد بواسیر معمولا نتیجه یک عامل تنها نیست بلکه ترکیبی از چند مورد بالاست که در طول زمان روی هم انباشته می شوند. برای مثال کسی که هم رژیم غذایی کم فیبر دارد و هم ساعت ها پشت میز می نشیند، خیلی زودتر از کسی که فقط یکی از این عادت ها را دارد دچار التهاب و درد می شود. به همین دلیل بهترین راه پیشگیری، اصلاح همزمان چند عادت روزانه است، نه فقط تمرکز روی یک علت خاص.

از درد بواسیر دارم می میرم؛ برای درد شدید چه کار کنم؟

وقتی درد بواسیر ناگهان شدید و غیرقابل تحمل می شود، معمولا نشانه بواسیر ترومبوزه یا التهاب حاد است، نه لزوما چیزی که باید نگران خطر جدی از آن باشید.

به گفته (ASCRS)، هموروئید خارجی که به‌ طور حاد دچار لخته شده باشد، می‌ تواند باعث درد قابل‌ توجهی شود.

چون این درد واقعا آزار دهنده است و روی نشستن، راه رفتن و حتی خوابیدن تاثیر می گذارد، باید سریع و هدفمند عمل کرد. راهکارهای زیر مخصوص همین لحظه های بحرانی هستند، نه مراقبت های روزمره که در بخش بعدی می خوانید.

تغییر فوری وضعیت بدن برای کم کردن فشار

اولین کاری که در دردهای شدید باید انجام دهید، خارج شدن از حالت نشسته است. دراز کشیدن به پهلو، همراه با یک بالش بین زانوها، فشار مستقیم روی رگ های ملتهب اطراف مقعد را به حداقل می رساند و در عرض چند دقیقه حس سنگینی و ضربان درد را کم می کند.

اگر مجبور به نشستن هستید، از یک بالشتک گوه ای شکل استفاده کنید نه بالشتک دونات؛ برخلاف تصور رایج، بالشتک های دونات با باز نگه داشتن فشار در اطراف مرکز، رگ های همان ناحیه را بیشتر متورم نگه می دارند و درد را بدتر می کنند.

بی حس کننده موضعی سریع الاثر برای لحظات بحرانی

ژل ها یا اسپری های موضعی حاوی لیدوکائین یا پرامو کسین می توانند در عرض چند دقیقه ناحیه را بی حس کنند و درد شدید را قابل تحمل کنند.

این محصولات را می شود بدون نسخه از داروخانه تهیه کرد، اما بهتر است بیشتر از چند روز و بدون مشورت با داروساز به شکل مداوم از آنها استفاده نکنید چون ممکن است پوست ناحیه را حساس تر کنند. پیش از استفاده کامل، حتما روی یک ناحیه کوچک تست کنید تا از نبود حساسیت پوستی مطمئن شوید.

مراجعه فوری برای خارج کردن لخته (ترومبکتومی سرپایی)

اگر دردتان از یک برآمدگی سفت و کبود رنگ در لبه مقعد شروع شده و کمتر از دو تا سه روز از آن گذشته، این احتمالا بواسیر ترومبوزه است. در همین بازه زمانی کوتاه، پزشک می تواند با یک برش کوچک و بی حسی موضعی، لخته را همان جا خارج کند و درد ظرف چند ساعت به شدت کاهش پیدا می کند.

اگر هموروئید ترومبوزه در ساعات یا روزهای ابتدایی تشخیص داده شود، پزشک ممکن است بسته به شدت درد و شرایط بیمار، خارج کردن لخته را در نظر بگیرد. این روش معمولا در 72 ساعت نخست بیشترین فایده را دارد.

کنترل فشار هنگام سرفه، عطسه یا زور زدن

هر حرکتی که فشار داخل شکم را بالا ببرد، مثل سرفه شدید، عطسه یا نگه داشتن نفس هنگام زور زدن، درد بواسیر ترومبوزه را لحظه ای تشدید می کند. یاد بگیرید هنگام این حرکت ها به جای حبس نفس، از دهان بازدم آرام داشته باشید. همین تکنیک ساده تنفسی، فشار روی رگ های ملتهب را کم می کند و از تشدید ناگهانی درد جلوگیری می کند.

مسکن خوراکی مناسب برای دقایق بحرانی

برای کنترل سریع درد شدید، استامینوفن معمولا اولین و بی خطرترین انتخاب خوراکی است چون برخلاف بعضی مسکن های دیگر، خطر خونریزی بواسیر را افزایش نمی دهد. جزئیات بیشتر درباره انواع مسکن ها، نکات مصرف و مقایسه آنها را در بخش بعدی همین مقاله می خوانید.

درمان فوری درد بواسیر در خانه | برای درد بواسیر چیکار کنیم؟

بیشتر دردهای خفیف تا متوسط بواسیر را می شود در همان خانه، بدون دارو یا با کمک چند محصول ساده داروخانه ای مدیریت کرد. نکته مهم این است که این روش ها را با هم و به شکل مداوم انجام دهید، نه فقط یک بار و پراکنده. ترکیب زیر بر اساس تاثیرگذاری و سرعت نتیجه دهی مرتب شده و هرکدام نقش متفاوتی در کاهش درد بواسیر و کم کردن التهاب، و کمک به التیام بافت دارند.

حمام نشسته آب گرم با تکنیک درست

حمام نشسته یا سیتز باث یکی از موثرترین و ساده ترین راه ها برای کاهش سریع درد بواسیر است، اما خیلی ها آن را اشتباه انجام می دهند.

کافی است یک تشتک یا وان کوچک را با آب ولرم، نه داغ، تا حدود چهل درجه پر کنید و به مدت ده تا پانزده دقیقه، دو تا سه بار در روز و همچنین بعد از هر بار اجابت مزاج در آن بنشینید. از اضافه کردن نمک زیاد، صابون یا مواد ضد عفونی کننده قوی خودداری کنید چون می توانند پوست حساس ناحیه را بیشتر تحریک کنند. بعد از حمام، ناحیه را با حوله نرم و به آرامی خشک کنید، نه با مالش.

فیبر، آب کافی و نرم شدن طبیعی مدفوع

سفت بودن مدفوع مستقیما یعنی فشار بیشتر هنگام دفع و در نتیجه درد بیشتر. مصرف روزانه حدود بیست و پنج تا سی گرم فیبر از منابعی مثل سبزیجات، میوه با پوست، غلات کامل و دانه اسفرزه می تواند طی چند روز حجم و نرمی مدفوع را بهتر کند.

فقط حواستان باشد فیبر را ناگهانی و زیاد اضافه نکنید چون ممکن است باعث نفخ شود؛ بهتر است طی یک هفته به تدریج افزایش دهید و همزمان دست کم دو تا دو و نیم لیتر آب در روز بنوشید تا فیبر بتواند به درستی کار کند.

کمپرس سرد و گرم متناوب

استفاده متناوب از سرما و گرما یکی از تکنیک هایی است که کمتر به آن اشاره می شود، اما نتیجه خوبی دارد. در چهل و هشت ساعت اول که التهاب در اوج خودش است، یک کیسه یخ پیچیده شده در پارچه نازک را هر بار حدود ده دقیقه روی ناحیه بگذارید تا تورم و درد کم شود.

بعد از این بازه، می توانید بین کمپرس سرد و حمام نشسته آب گرم جابجا شوید؛ سرما التهاب حاد را کم می کند و گرما جریان خون و ترمیم بافت را بهتر می کند.

اصلاح وضعیت نشستن روی توالت

زاویه ای که هنگام اجابت مزاج می نشینید، تاثیر مستقیمی روی میزان فشاری دارد که باید وارد کنید. استفاده از یک زیرپایی کوتاه زیر پاها، به طوری که زانوها بالاتر از باسن قرار بگیرند، زاویه راست روده را باز می کند و دفع را با فشار خیلی کمتری انجام می دهد. همچنین سعی کنید موبایل را با خودتان به دستشویی نبرید؛ زمان نشستن طولانی، حتی بدون زور زدن آگاهانه، به تنهایی باعث احتقان رگ های همان ناحیه می شود.

کرم و پد موضعی بدون نسخه

کرم های حاوی هیدروکورتیزون خفیف می توانند خارش و التهاب را در کوتاه مدت کم کنند، اما بهتر است بیشتر از پنج تا هفت روز پیوسته استفاده نشوند چون ممکن است پوست ناحیه را نازک کنند.

پدهای آغشته به عصاره هامامیلیس هم یک گزینه گیاهی شناخته شده برای تسکین و کمک به جمع شدن عروق ملتهب است. پیش از هر محصول جدید، بهتر است با داروساز مشورت کنید، بخصوص اگر باردار هستید یا بیماری زمینه ای دارید.

کاهش تنش کف لگن با تنفس عمیق

موضوعی که خیلی نادیده گرفته می شود، ارتباط استرس و تنش عضلات کف لگن با تشدید درد بواسیر است. وقتی بدن تحت استرس باشد، عضلات کف لگن ناخودآگاه منقبض می مانند و همین انقباض فشار روی رگ های اطراف مقعد را بیشتر می کند.

چند دقیقه تنفس دیافراگمی آرام، یعنی نفس عمیق از بینی که شکم را بالا بیاورد نه قفسه سینه، می تواند این تنش را کم کند و به کاهش تدریجی درد کمک کند. این تکنیک ساده را می شود چند بار در روز، حتی سر کار، تکرار کرد.

مسکن قوی برای درد بواسیر چیست؟

وقتی صحبت از مسکن قوی برای بواسیر می شود، خیلی ها دنبال یک قرص جادویی هستند، اما واقعیت این است که موثرترین نتیجه از ترکیب چند دسته دارویی حاصل می شود، نه یک داروی تنها.

نکته مهمی که کمتر گفته می شود این است که همه مسکن ها برای بواسیر مناسب نیستند. برای نمونه داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی مثل ایبوپروفن یا حتی آسپرین، در برخی افراد می توانند خطر خونریزی بواسیر را بیشتر کنند، به همین دلیل استامینوفن معمولا به عنوان مسکن خط اول توصیه می شود.

برای کنترل کامل تر درد، معمولا ترکیبی از یک مسکن خوراکی ملایم، یک بی حس کننده موضعی برای اثر سریع و در موارد مکررتر، داروهای تقویت کننده رگ به کار می رود. جدول زیر خلاصه ای از پرکاربردترین داروهای هموروئید و نکته مهم هر کدام را نشان می دهد.

در نهایت هر دارویی، حتی بدون نسخه، بهتر است با تایید داروساز یا پزشک مصرف شود، بخصوص اگر باردار هستید، بیماری کبدی یا گوارشی دارید یا داروی دیگری به طور مرتب مصرف می کنید.

برای درد بواسیر چی خوبه؟

بهتر است قبل از هر چیز سراغ خوراکی هایی بروید که به نرم شدن مدفوع و کاهش فشار هنگام دفع کمک می کنند. تغذیه مناسب به ویژه زمانی اهمیت دارد که یبوست یا مدفوع سفت باعث تشدید درد شده باشد. گزینه های مناسب عبارتند از:

• آلو و انجیر: به دلیل داشتن فیبر می توانند به بهبود یبوست کمک کنند

• کیوی و گلابی: میوه های فیبر دار و مناسبی برای کمک به تنظیم دفع هستند

• سبزیجات: سبزی هایی مانند اسفناج، کلم بروکلی و هویج به افزایش دریافت فیبر کمک می کنند

• غلات کامل: جو دوسر و نان های سبوس دار می توانند حجم و نرمی مدفوع را بهتر کنند

• دانه اسفرزه: منبع فیبر محلول است و می تواند برای نرم تر شدن مدفوع مفید باشد

• آب و مایعات کافی: مصرف مایعات در کنار افزایش فیبر اهمیت دارد و به عملکرد بهتر فیبر کمک می کند

تغذیه مناسب بیشتر از این جهت به درد بواسیر کمک می کند که یبوست و مدفوع سفت را کاهش می دهد و فشار هنگام دفع را کمتر می کند. بنابراین اگر درد شما با یبوست تشدید می شود، افزایش تدریجی فیبر در رژیم غذایی همراه با مصرف مایعات کافی می تواند به کنترل علائم کمک کند. با این حال، اگر درد شدید، ناگهانی یا مداوم است، نباید آن را فقط به یبوست نسبت داد و بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.

درد هموروئید چند روز طول می کشد؟

مدت زمان درد بواسیر کاملا به نوع و شدت آن بستگی دارد. در بواسیر خفیف تا متوسط که با تحریک ساده ایجاد شده، معمولا با مراقبت خانگی طی دو تا هفت روز درد به شکل محسوسی کم می شود.

به بیان دکتر عاطفه دهقانی تفتی: بواسیر ترومبوزه معمولا در بیست و چهار تا چهل و هشت ساعت اول در اوج درد است، سپس حتی بدون هیچ اقدام پزشکی، طی یک تا دو هفته لخته به تدریج توسط بدن جذب می شود و درد کم کم فروکش می کند؛ هرچند خارج کردن لخته توسط پزشک در روزهای اول، این روند را خیلی کوتاه تر می کند.

بواسیر داخلی که دچار افتادگی شده، بسته به این که خودش برگردد یا نیاز به کمک دستی داشته باشد، زمان متفاوتی می برد. اگر دردی که دارید بعد از یک هفته مراقبت درست هیچ بهبودی نشان نداد یا حتی بدتر شد، این زمان مناسبی برای مراجعه به پزشک است.

چه زمانی این درد خطرناک است و باید به پزشک مراجعه کرد؟

خوشبختانه بیشتر دردهای بواسیر، هرچند آزار دهنده، خطر جدی برای سلامتی ندارند و با مراقبت خودشان کنترل می شوند. اما بعضی علائم همراه با این درد هستند که نباید نادیده گرفته شوند، چون می توانند نشانه هموروئید عفونی، خونریزی شدید یا حتی بیماری های دیگری غیر از بواسیر باشند که علائم مشابهی دارند. اگر هر کدام از موارد زیر را همراه با درد هموروئید تجربه کردید، بهتر است زودتر به پزشک مراجعه کنید تا تشخیص دقیق زده شود.

1. خونریزی شدید، مداوم یا همراه با لخته های تیره رنگ

2. تب، لرز یا ترشح چرکی و بوی بد از ناحیه که نشانه عفونت است

3. دردی که با چند روز مراقبت خانگی نه تنها بهتر نمی شود بلکه بدتر هم می شود

4. بیرون زدگی بافت بواسیر که دیگر خودش به داخل برنمی گردد

5. تغییر ناگهانی در عادت روده، کاهش وزن بی دلیل یا خونریزی رکتال بدون علت مشخص، بخصوص بالای چهل سال

مورد آخر شاید مهم ترین نکته این بخش باشد: خیلی از افراد هر نوع خونریزی را به حساب بواسیر می گذارند، در حالی که علائمی مثل تغییر عادت روده یا کاهش وزن بی دلیل باید همیشه توسط پزشک بررسی شود تا سایر علت های احتمالی رد شوند. در نهایت، درد بواسیر معمولا موضوعی موقت و قابل مدیریت است، بخصوص اگر ترکیبی از اصلاح رژیم غذایی، حمام نشسته منظم و توجه به وضعیت نشستن و اجابت مزاج را رعایت کنید.

اما شنیدن سیگنال های بدن هم به همان اندازه اهمیت دارد؛ اگر دردی غیر عادی، طولانی یا همراه با علائم هشدار داشتید، تعلل نکنید و به پزشک مراجعه کنید. همچنین می توانید به وسیله تماس با شماره 02188216340 با کارشناسان پارما طب مشورت کنید و در صورت نیاز، وقت معاینه خود را رزرو کنید.