آبسه مقعدی را
به‌موقع درمان کنید

درد ضربان دار، تورم کنار مقعد، احساس گرمی پوست یا خروج چرک می تواند نشانه آبسه مقعدی باشد. این مشکل برخلاف بواسیر، ماهیت عفونی دارد و در بسیاری از بیماران با مصرف پماد یا آنتی بیوتیک به تنهایی برطرف نمی شود. وقتی چرک داخل یک حفره بسته جمع شده باشد، درمان اصلی آن ایجاد راه خروج مناسب و تخلیه عفونت است. به تاخیر انداختن معاینه ممکن است درد را بیشتر کند و احتمال گسترش عفونت یا شکل گیری فیستول مقعدی را افزایش دهد.

آبسه مقعدی چیست؟

در دیواره کانال مقعد غدد کوچکی وجود دارند که ترشحات طبیعی تولید می کنند. اگر مجرای یکی از این غدد بسته شود، باکتری ها و مواد آلوده می توانند در آن ناحیه جمع شوند و عفونت ایجاد کنند. ادامه عفونت به تشکیل یک حفره پر از چرک منجر می شود. این حفره می‌تواند درست زیر پوست کنار مقعد باشد یا در لایه های عمیق تر لگن و اطراف راست روده شکل بگیرد. آبسه های سطحی اغلب با برجستگی، گرمی، قرمزی و درد ضربان دار همراه هستند، در حالی که آبسه های عمقی ممکن است فقط با درد مبهم لگنی، احساس فشار در راست روده، تب یا مشکل در ادرار کردن ظاهر شوند.

شایع ترین علت آبسه، عفونت غدد داخلی مقعد است، اما بیماری کرون، دیابت، ضعف سیستم ایمنی و بعضی عفونت ها نیز خطر را بیشتر می کنند. تشخیص آبسه های سطحی با شرح حال و معاینه انجام می شود و در آبسه های عمقی، عود کننده یا پیچیده ممکن است ام آر آی، سی تی اسکن یا سونوگرافی داخل مقعدی لازم باشد.

وب سایت معتبر WebMd آبسه مقعدی را اینگونه تعریف می‌کند:

An anal abscess is a painful, pus-filled lesion that forms in or near your anus, rectum, or the area between your genitals and anus

آبسه مقعدی یک ضایعه دردناک و پر از چرک است که در داخل یا اطراف مقعد، راست روده یا ناحیه بین اندام تناسلی و مقعد ایجاد می شود.

انواع روش های درمان آبسه مقعدی

درمان بر اساس محل و عمق آبسه، شدت عفونت، شرایط عمومی بیمار و وجود یا نبود فیستول انتخاب می شود. در یک آبسه کوچک و سطحی ممکن است تخلیه با بی حسی موضعی در مطب یا مرکز جراحی محدود انجام شود. آبسه بزرگ، عمقی، چند حفره ای یا همراه با تب و بیماری زمینه ای ممکن است به اتاق عمل، بیهوشی و گاهی بستری نیاز داشته باشد. اصل مشترک در بیشتر موارد، ایجاد راه خروج مناسب برای چرک و جلوگیری از باقی ماندن حفره بسته است.

خروج خود به خودی چرک ممکن است درد را کم کند، اما دهانه می تواند زود بسته شود یا فیستول باقی بماند. پس از این اتفاق نیز معاینه لازم است. فشردن یا سوراخ کردن آبسه در خانه خطر گسترش عفونت و تخلیه ناقص دارد.

درمان آبسه مقعدی با دارو

درمان دارویی معمولا نقش کمکی دارد. آنتی بیوتیک ممکن است برای فردی که قرمزی منتشر پوست، تب، علائم عفونت عمومی، ضعف سیستم ایمنی، دیابت کنترل نشده یا شرایط قلبی خاص دارد تجویز شود. انتخاب نوع دارو، مقدار مصرف و طول دوره باید با توجه به وضعیت بالینی، حساسیت دارویی، عملکرد کلیه و الگوی عفونت انجام شود. مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک می تواند علائم را موقت کاهش دهد، اما حفره چرکی را از بین نبرد و مراجعه را به تاخیر بیندازد.

راهنمای انجمن جراحان کولون و رکتوم آمریکا تاکید می کند که آنتی بیوتیک در آبسه بدون عارضه به طور روتین جای تخلیه را نمی گیرد و بیشتر برای موارد همراه با سلولیت، علائم سیستمیک یا اختلال ایمنی در نظر گرفته می شود.

داروهای ضد درد مانند استامینوفن یا بعضی داروهای ضد التهاب ممکن است با نظر پزشک برای کنترل درد مصرف شوند. در افرادی که سابقه زخم معده، بیماری کلیوی، مصرف داروهای رقیق کننده خون یا حساسیت دارویی دارند، انتخاب مسکن باید با احتیاط بیشتری انجام شود. پس از تخلیه نیز پزشک ممکن است نرم کننده مدفوع یا ملین ملایم تجویز کند تا دفع با فشار کمتر انجام شود. آب کافی، غذای دارای فیبر و پرهیز از زور زدن می تواند در دوره نقاهت کمک کننده باشد، اما این اقدامات نقش حمایتی دارند.

پمادهای بی حس کننده یا ضد التهاب شاید برای مدت کوتاه احساس سوزش و درد سطحی را کمتر کنند، ولی به عمق آبسه نمی رسند. پماد آنتی بیوتیک موضعی نیز در بیشتر آبسه های واقعی درمان کافی نیست، چون مشکل اصلی حفره بسته و تجمع چرک است. قرار دادن مواد گیاهی، مواد ضد عفونی کننده غلیظ یا ترکیبات ناشناخته روی زخم می تواند باعث تحریک پوست و تاخیر در دریافت درمان مناسب شود.

درمان آبسه مقعدی با جراحی

جراحی آبسه مقعدی در بیشتر موارد به معنی یک عمل سنگین و وسیع نیست. هدف اصلی، ایجاد برش مناسب برای خروج چرک، شست و شوی حفره و فراهم کردن شرایطی است که محل از عمق به سطح ترمیم شود. آبسه سطحی ممکن است با بی حسی موضعی تخلیه شود، اما برای آبسه های بزرگ، بسیار دردناک، عمقی یا نزدیک عضلات کنترل کننده مقعد، بیهوشی یا بی حسی عمیق تر می تواند بررسی دقیق تر و تخلیه ایمن تر را ممکن کند. بسیاری از بیماران در همان روز مرخص می شوند، هر چند تصمیم نهایی به وسعت عفونت و شرایط عمومی بستگی دارد.

به نقل از fascrs.org
The treatment of an abscess is surgical drainage under most circumstances.

در بیشتر شرایط، درمان آبسه تخلیه جراحی است.

آیا جراحی آبسه باعث بی اختیاری می شود؟

تخلیه ساده آبسه با درمان جراحی فیستول یکسان نیست. در تخلیه آبسه، جراح تلاش می کند چرک را بدون آسیب غیر ضروری به عضلات اسفنکتر خارج کند. خطر تغییر کنترل دفع در تخلیه معمولی پایین است، اما در عفونت های عمقی یا زمانی که مسیر فیستول از عضلات عبور می کند، برنامه درمان باید دقیق تر باشد.

درمان آبسه مقعدی با لیزر

روش لیزر درواقع مشابه روش جراحی است با این تفاوت که تخلیه چرک بهتر انجام می‌شود. در این روش ابتدا آبسه مقعدی شکافته می‌شود سپس لیزر چرک های درون آبسه را می‌سوزاند و از بین می‌برد. این روش معمولا دوره نقاهت و درد کمتری دارد. البته که این روش هم باید مانند سایر روش ها با مشورت پزشک و پس از معاینه انجام شود.

بهترین درمان برای آبسه مقعد

همانطور که اشاره کردیمبرای بیشتر آبسه های فعال، بهترین درمان تخلیه به موقع توسط پزشک است. کلمه بهترین به معنی یک نسخه یکسان برای همه نیست. آبسه سطحی، آبسه عمقی، آبسه نعل اسبی، آبسه عود کننده و آبسه همراه بیماری کرون می توانند برنامه های متفاوتی داشته باشند. در بیمار بدون عارضه ممکن است یک تخلیه محدود کافی باشد، اما در بیمار تب دار یا دارای ضعف ایمنی، آنتی بیوتیک، آزمایش، تصویربرداری یا بستری نیز لازم می شود.

نظر پزشک

به نقل از دکتر عاطفه دهقانی تفتی، جراح عمومی و متخصص بیماری های نشیمنگاهی:از دید بالینی، مهم ترین خطا در برخورد با آبسه مقعدی این است که بیمار منتظر بماند تا دارو یا پماد، توده دردناک را از بین ببرد. وقتی چرک در یک فضای بسته جمع شده است، کاهش موقت درد لزوما به معنی مهار عفونت نیست. درمان درست باید هم فشار و چرک را تخلیه کند و هم احتمال فیستول، بیماری کرون، دیابت یا ضعف ایمنی را در نظر بگیرد. در عین حال، هر ترشح یا برجستگی اطراف مقعد هم آبسه نیست؛ بنابراین معاینه حضوری پیش از انتخاب روش درمان اهمیت دارد.

درمان آبسه مقعدی در منزل

درمان آبسه مقعدی در منزل فقط برای کاهش ناراحتی و مراقبت کمکی مناسب است و نباید جای ارزیابی پزشکی را بگیرد. حمام نشسته با آب گرم، شست و شوی ملایم، خشک نگه داشتن پوست اطراف، پوشیدن لباس زیر نخی و مصرف مسکن مجاز می توانند تحمل علائم را بهتر کنند.

پس از تخلیه پزشکی نیز همین اقدامات ممکن است بخشی از دستور مراقبت باشند. آب گرم می تواند درد و اسپاسم را کمتر کند، اما حفره چرکی بسته را به طور قابل اعتماد درمان نمی کند.

اگر آبسه خود به خود باز شد، چرک را با فشار خارج نکنید. محل را ملایم بشویید، گاز تمیز بگذارید و برای معاینه اقدام کنید. باز شدن آبسه احتمال باقی ماندن حفره یا فیستول را رد نمی کند.

درمان قطعی آبسه مقعدی در تهران

برای انتخاب پزشک یا مرکز درمانی در تهران، عنوان تخصص به تنهایی کافی نیست. بهتر است تجربه پزشک در جراحی کولورکتال یا درمان بیماری های مقعدی، امکان انجام معاینه دقیق، دسترسی به اتاق عمل در موارد عمقی پیگیری بررسی شود. مرکز مناسب باید بتواند تفاوت آبسه، فیستول، شقاق عفونی، کیست پوستی و بواسیر لخته شده را تشخیص دهد و در صورت نیاز بیمار را برای تصویربرداری یا درمان تکمیلی هدایت کند.

کلینیک پارماطب با بیش از 15 سال سابقه در زمینه درمان بیماری های نشیمنگاهی اعم از بواسیر، آبسه مقعدی، فیستول و در اختیار داشتن بروز ترین دستگاه های لیزری-درمانی روز دنیا و پزشکان متخصص در این حوزه آماده ارائه خدمات درمانی به بیماران عزیز می‌باشد.