انتقال زگیل تناسلی از قلیان | انتقال hpv از طریق قلیان

قلیان و HPV چه ارتباطی با هم دارند؟

قلیان یکی از رایج ترین وسیله هایی است که در جمع های دوستانه و خانوادگی به صورت مشترک استفاده می شود، و همین موضوع باعث شده سوال های زیادی درباره انتقال بیماری از طریق آن مطرح شود.

چند نوع ویروس و باکتری شناخته شده وجود دارند که از طریق دهانه و شلنگ قلیان می توانند بین افراد جابه جا شوند، از جمله ویروس تبخال، ویروس اپشتین بار که عامل بیماری مونو است، و در موارد نادر باکتری سل. HPV هم یکی از ویروس هایی است که در این فهرست جای می گیرد، اما شرایط آن کمی متفاوت است.

به گفته دکتر کامبیز پوریوسف متخصص جراح عمومی (دارای سابقه درمان این بیماری): خانواده HPV بیش از دویست نوع مختلف دارد که هر کدام رفتار متفاوتی دارند. برخی از آن ها باعث زگیل های پوستی روی دست و پا می شوند، برخی دیگر مسیرشان به سمت ناحیه تناسلی و دهان است و باعث زگیل تناسلی یا زگیل دهانی می شوند، و تعدادی هم با برخی سرطان ها مرتبط هستند.

نکته مهم این است که هر گروه از این ویروس ها در بیشتر موارد به یک نوع بافت خاص علاقه دارد و همین موضوع در بحث انتقال از طریق قلیان اهمیت زیادی پیدا می کند. وقتی از رابطه قلیان و HPV صحبت می کنیم، در واقع داریم بررسی می کنیم که آیا تماس دهان با دهانه یا شلنگ قلیان می تواند مسیری برای رسیدن ویروس به بافت هدفش باشد یا نه.

آیا زگیل تناسلی از طریق قلیان منتقل می شود؟

زگیل تناسلی در بیشتر موارد توسط دو نوع خاص از HPV یعنی نوع شش و یازده ایجاد می شود، و این دو نوع بیشتر تمایل دارند بافت مخاطی ناحیه تناسلی را آلوده کنند، نه بافت داخل دهان.

به همین دلیل راه اصلی ابتلا به زگیل تناسلی، تماس مستقیم پوست یا مخاط ناحیه تناسلی با فرد آلوده است، و نه صرف کشیدن قلیان مشترک. اما این به معنای صفر بودن ریسک نیست، چون یک مسیر غیر مستقیم هم قابل تصور است: اگر فردی که زگیل تناسلی فعال دارد با دست خود آن ناحیه را لمس کند و بلافاصله شلنگ یا دهانه قلیان را بگیرد، مقداری ویروس ممکن است روی آن سطح باقی بماند.

چند عامل تعیین می کنند این مسیر غیر مستقیم تا چه اندازه واقعی است، و ارزش دارد قبل از هر قضاوتی به آن ها توجه کرد:

• میزان و غلظت ویروسی که روی دست یا سطح باقی مانده

• فعال یا غیر فعال بودن ضایعه در لحظه تماس

• وجود زخم، ترک یا بریدگی کوچک در دهان یا لب فرد بعدی

• فاصله زمانی بین تماس فرد اول و استفاده فرد دوم از همان قلیان

• وضعیت سیستم ایمنی فردی که در معرض تماس قرار گرفته

با کنار هم گذاشتن این عوامل، تصویر روشن تری به دست می آید. تا امروز مورد مستندی که به طور مشخص زگیل تناسلی را به اشتراک گذاشتن قلیان نسبت داده باشد، در منابع پزشکی معتبر ثبت نشده، و بیشتر پزشکان همچنان راه های انتقال زگیل تناسلی را در درجه اول تماس جنسی و پوستی می دانند.

طبق یک بررسی سیستماتیک در Pub Med اگرچه انتقال جنسی همچنان مسیر اصلی شناخته‌ شده HPV است، مطالعات علمی احتمال برخی مسیرهای غیر جنسی، از جمله تماس با سطوح یا وسایل آلوده را نیز بررسی کرده‌ اند. با این حال، این شواهد به‌ تنهایی ثابت نمی‌ کنند که HPV از طریق قلیان منتقل می‌ شود.

با این حال چون قطعیت صد در صد در این زمینه وجود ندارد، رعایت چند نکته ساده برای کاهش ریسک، کار عاقلانه ای است.

آیا HPV روی شلنگ و دهانه قلیان زنده می ماند؟

HPV از دسته ویروس های بدون پوشش چربی است، و همین ویژگی باعث می شود نسبت به بسیاری از ویروس های دیگر مثل تبخال، در برابر خشک شدن و مواد ضدعفونی کننده مقاوم تر باشد.

به همین دلیل از نظر تئوری امکان دارد مدتی بیشتر از حد انتظار روی سطح شلنگ یا دهانه قلیان باقی بماند. اما ماندن ویروس روی یک سطح، با توانایی آن برای ایجاد عفونت واقعی فرق دارد؛ هر چه زمان بیشتری بگذرد و ویروس در معرض هوا و نور باشد، مقدار ذرات فعال آن کاهش پیدا می کند.

یک باور رایج این است که حرارت زغال داخل قلیان می تواند میکروب های روی شلنگ را از بین ببرد، در حالی که این حرارت فقط در قسمت سر قلیان ایجاد می شود و به دهانه یا داخل شلنگ نمی رسد. پس نمی توان روی گرمای قلیان به عنوان یک روش ضدعفونی حساب باز کرد.

اگر با فرد مبتلا به HPV قلیان مشترک کشیده ایم چه کنیم؟

فهمیدن این که فرد مقابل HPV دارد، در بیشتر موارد باعث نگرانی فوری می شود، اما قبل از هر تصمیمی بهتر است واقعیت را در نظر گرفت: HPV بسیار شایع است و اکثر افراد بالغ دست کم یک بار در طول زندگی خود با یکی از انواع آن مواجه می شوند، بدون این که همیشه علامتی داشته باشند.

دوره کمون این ویروس هم می تواند از چند هفته تا چند سال طول بکشد، به همین دلیل نبود علامت در همان روز های اول هیچ چیزی را تضمین نمی کند. با این وجود چند قدم عملی وجود دارد که می توان بعد از چنین تماسی برداشت:

1. چند هفته آینده را از نظر هر گونه برجستگی یا زائده غیر عادی در ناحیه دهان، لب یا تناسلی زیر نظر بگیرید

2. اگر هر نوع تغییر مشکوک روی پوست یا مخاط دیدید، به جای جستجوی تصویر در اینترنت، به پزشک پوست یا متخصص زنان و اورولوژی مراجعه کنید

3. اگر تا به حال واکسن HPV نزده اید، با پزشک درباره امکان تزریق آن در همان بازه سنی خودتان مشورت کنید

4. تا زمان مشخص شدن وضعیت، از قلیان مشترک و تماس مستقیم پوستی با آن فرد خودداری کنید

5. اگر شریک جنسی دارید، بحث تماس اخیر را هم با او در میان بگذارید تا هر دو آگاهانه تصمیم بگیرید

خود HPV در بیشتر موارد بدون نیاز به درمان خاصی و به کمک سیستم ایمنی بدن از بین می رود، و تنها زمانی که زگیل یا تغییرات سلولی ظاهر شود نیاز به مداخله پزشکی پیدا می کند.

اگر می خواهید با نشانه های اولیه و روش های تشخیص زگیل تناسلی در خانه بیشتر آشنا شوید، بهتر است این نشانه ها را با دقت و بدون نتیجه گیری زود هنگام دنبال کنید. هدف از این مراحل ترساندن شما نیست، بلکه آگاه ماندن و پیگیری درست وضعیت است.

چگونه خطر انتقال hpv از طریق قلیان را کاهش دهیم؟

ریسک انتقال زگیل تناسلی از طریق قلیان هر چقدر هم کم باشد، با چند تغییر ساده در عادت های روزمره می توان آن را باز هم کمتر کرد. این روش ها نه پیچیده هستند و نه پرهزینه، و بیشترشان فقط به یک عادت جدید نیاز دارند.

استفاده از دهانه یک بار مصرف شخصی

ساده ترین و در دسترس ترین راه، خرید یک دهانه شخصی و یک بار مصرف برای خودتان است. این وسیله ها در بیشتر کافه های سنتی هم به صورت رایگان یا با قیمت کم موجود هستند، و استفاده از آن ها تماس مستقیم دهان شما را با سطحی که افراد دیگر هم از آن استفاده کرده اند، از بین می برد.

خودداری از اشتراک قلیان در صورت وجود زخم یا ضایعه

اگر روی لب، داخل دهان یا هر نقطه دیگری زخم، بریدگی یا ضایعه مشکوک دارید، بهتر است در آن بازه زمانی از کشیدن قلیان مشترک صرف نظر کنید. زخم های باز، مسیر ورود بسیاری از عفونت ها از جمله HPV را ساده تر می کنند.

رعایت بهداشت دست ها

دست زدن به نواحی مختلف بدن و بعد گرفتن دهانه یا شلنگ قلیان، یکی از راه هایی است که می تواند ویروس را جابه جا کند. شستن دست ها قبل از نشستن پای قلیان، قدمی کوچک اما موثر است.

بررسی واکسن HPV

واکسن HPV در اصل برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم و برخی سرطان های دیگر طراحی شده، اما در برابر زگیل تناسلی هم محافظت ایجاد می کند. مشورت با پزشک درباره تزریق این واکسن، به خصوص برای افراد جوان تر، ارزش بررسی دارد.

ترجیح دادن قلیان های تک نفره یا قابل شست و شو

در جمع های دوستانه، انتخاب قلیان های با شلنگ های جدا و قابل شست و شو، یا حتی قلیان های تک نفره، ریسک تماس مشترک را از پایه کاهش می دهد. برخی کافه ها این گزینه را در کنار قلیان های معمولی ارائه می دهند.

در نهایت باید گفت ارتباط قلیان و HPV بیشتر یک احتمال نظری است تا یک خطر ثابت شده، و مسیر اصلی زگیل تناسلی همچنان تماس جنسی و پوستی مستقیم است.

با این حال دانستن راه های جلوگیری از انتقال زگیل تناسلی و رعایت چند عادت ساده، هم خیال شما را راحت تر می کند و هم در برابر بسیاری از عفونت های دیگر که انتقال آن ها از طریق قلیان مشترک شناخته شده تر است، محافظت ایجاد می کند.