تشخیص زگیل تناسلی در خانه | از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم؟

از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم؟

جواب این سوال یک جمله ساده نیست، چون هیچ نشانه منحصر به فردی به تنهایی زگیل تناسلی را تایید نمی کند. برای تشخیص باید چند ویژگی را همزمان کنار هم بگذارید: شکل ظاهری ضایعه، محل دقیق آن، بافتی که زیر انگشت حس می کنید و نحوه تغییر آن در طول چند هفته.

اگر فقط یکی از این موارد را بررسی کنید، احتمال اشتباه گرفتن آن با یک ضایعه پوستی دیگر بالا می رود. پزشکان هم دقیقا همین روش را دنبال می کنند، یعنی به جای تکیه بر یک علامت، مجموعه ای از نشانه ها را با هم می سنجند. در ادامه این نشانه ها را یکی یکی مرور می کنیم تا بتوانید همین الگو را روی ضایعه خودتان پیاده کنید.

مهم ترین نشانه های ظاهری زگیل تناسلی

قبل از هر چیز باید بدانید دنبال چه نوع ضایعه ای می گردید. زگیل تناسلی چند ویژگی ظاهری دارد که وقتی همزمان دیده شوند، احتمال تشخیص درست را بالا می برند:

• شکل نامنظم و سطح ناهموار، شبیه دانه های ریز چسبیده به هم

• رنگی نزدیک به رنگ پوست یا کمی صورتی تر، بدون قرمزی شدید

• رشد به صورت خوشه ای، یعنی معمولا تک و تنها ظاهر نمی شود

• ثابت بودن روی پوست و عدم جابجایی هنگام فشار دادن ملایم

• نبود درد در حالت عادی، حتی اگر چند هفته بدون درمان بماند

نکته ای که در تشخیص خانگی اهمیت زیادی دارد این است که زگیل تناسلی همیشه به وضوح دیده نمی شود. گاهی اندازه ضایعه آنقدر کوچک است که فقط با نور مناسب و نگاه دقیق قابل تشخیص است، نه با یک نگاه سرسری.

CDC اشاره می کند که عفونت HPV می تواند بدون وجود زگیل قابل مشاهده هم وجود داشته باشد و بعضی افراد هیچ علامت ظاهری ندارند. همچنین زگیل ها ممکن است از نظر اندازه کوچک یا بزرگ باشند و گاهی به صورت برجستگی های صاف یا برجسته دیده شوند.

مواردی که باید توجه داشته باشید:

• بعضی ضایعات آنقدر ریز هستند که فقط زیر نور مستقیم و از فاصله نزدیک قابل مشاهده می شوند

• بعضی افراد اصلا زگیل قابل مشاهده ای ندارند و ضایعه ممکن است در نقطه ای پنهان یا داخلی باشد

تشخیص زگیل تناسلی در خانه چگونه انجام می شود؟

برای اینکه تشخیص خانگی واقعا به نتیجه درستی برسد، بهتر است آن را به صورت مرحله ای و با یک الگوی ثابت انجام دهید، نه پراکنده و یک باره. سه مرحله اصلی این فرایند عبارتند از بررسی چشمی کامل، لمس دقیق ضایعه و در نهایت پیگیری تغییرات آن در طول چند روز.

رعایت ترتیب این مراحل مهم است، چون هر مرحله اطلاعاتی می دهد که مرحله بعد را دقیق تر می کند. برای مثال اگر مستقیم سراغ لمس کردن بروید بدون اینکه محل دقیق ضایعه را از قبل مشخص کرده باشید، احتمال گم کردن ضایعات کوچک تر بیشتر می شود.

مرحله اول: بررسی ظاهری با آینه و نور مناسب

برای این مرحله به یک آینه دستی، نور سفید یا نور طبیعی روز و چند دقیقه وقت بدون عجله نیاز دارید. بهترین زمان انجام این کار بعد از دوش گرفتن است، چون پوست تمیز و خشک نتیجه واضح تری نشان می دهد. آینه را در فاصله نزدیک به بدن نگه دارید و نور را طوری تنظیم کنید که مستقیم روی ناحیه بتابد.

ترتیب بررسی هم اهمیت دارد. ابتدا از قسمت بالای ناحیه تناسلی شروع کنید و به آرامی به سمت پایین حرکت کنید، سپس کشاله ران را از دو طرف بررسی کنید. در پایان با کمک آینه، ناحیه اطراف مقعد را هم از نظر دور نگذارید، چون به راحتی دیده نمی شود اما یکی از محل های شایع بروز ضایعه است.

در هر بخش، دنبال هر برجستگی کوچکی بگردید که با نور، سایه یا رنگ متفاوتی نسبت به پوست اطراف نشان می دهد. بهتر است هر ضایعه ای که پیدا کردید را با یک عکس ساده یا یادداشت کوتاه درباره محل و اندازه تقریبی ثبت کنید، این کار در مرحله بعد که باید تغییرات را دنبال کنید بسیار کمک می کند.

مرحله دوم: لمس کردن ضایعه مشکوک

بعد از پیدا کردن ضایعه مشکوک، نوبت به بررسی لمسی می رسد. دست ها را کامل با آب و صابون بشویید تا هم از انتقال میکروب جلوگیری شود و هم حس دقیق تری از سطح ضایعه داشته باشید. با نوک انگشت اشاره، آرام و بدون فشار زیاد، روی ضایعه حرکت کنید.

سه چیز را در این مرحله بررسی کنید: بافت سطح، میزان ثابت بودن آن روی پوست و وجود یا نبود درد. زگیل تناسلی معمولا بافتی خشن و کمی زبر دارد، طوری که انگار انگشت شما روی یک سطح ریزدانه حرکت می کند، نه یک سطح صاف. این نوع ضایعه معمولا کاملا به پوست چسبیده و با فشار ملایم جابجا نمی شود.

اگر ضایعه ای که لمس می کنید نرم است، روی یک ساقه نازک آویزان است یا با کمی فشار حرکت می کند، احتمال اینکه چیز دیگری غیر از زگیل باشد بیشتر می شود. زگیل تناسلی در حالت معمول با لمس ملایم درد ایجاد نمی کند، اگر با کوچک ترین فشار درد شدید یا سوزش احساس کردید، این می تواند نشانه یک مشکل پوستی متفاوت باشد.

قبل از اینکه نتیجه گیری کنید، این نکات را در نظر بگیرید

بعد از اینکه ظاهر ضایعه را بررسی کردید و با لمس آرام، تفاوت آن را با پوست اطراف سنجیدید، ممکن است هنوز جواب قطعی نداشته باشید. این موضوع کاملا طبیعی است، چون بسیاری از ضایعات پوستی در ناحیه تناسلی شباهت زیادی به هم دارند و فقط با نگاه کردن یا لمس کردن نمی توان همیشه تفاوت آن ها را مشخص کرد.

در این مرحله بهتر است به جای تمرکز روی یک نشانه خاص، چند ویژگی را کنار هم بررسی کنید. برای مثال، یک برجستگی که هم سطح زبر و نامنظم دارد، هم به مرور زمان تغییر می کند و هم به شکل چند ضایعه کنار هم دیده می شود، بیشتر نیاز به بررسی دقیق تر دارد.

همچنین بهتر است در این مدت ضایعه را فشار ندهید، نکنید یا با روش های خانگی مختلف تحریک نکنید. دستکاری کردن زائده می تواند باعث التهاب، زخم شدن پوست یا تغییر ظاهر آن شود و تشخیص را سخت تر کند.

بعد از این بررسی اولیه، قدم بعدی این است که تغییرات ضایعه را در طول زمان زیر نظر بگیرید و ببینید آیا ثابت می ماند یا به مرور رشد و تغییر پیدا می کند.

کیت تشخیص زگیل تناسلی در خانه

این روزها در برخی داروخانه ها و فروشگاه های اینترنتی، محصولاتی با عنوان کیت تشخیص HPV دیده می شود که خیلی ها فکر می کنند می تواند جایگزین بررسی چشمی و لمسی باشد. اما نکته ای که کمتر توضیح داده می شود این است که این کیت ها یک نمونه ادرار یا سواب داخلی را برای بررسی حضور ویروس به آزمایشگاه می فرستند، نه اینکه ظاهر یک ضایعه پوستی را تحلیل کنند.

یعنی حتی اگر نتیجه کیت مثبت باشد، باز هم مشخص نمی کند که آیا زگیل قابل مشاهده ای روی پوست شما وجود دارد یا نه. برعکس، اگر ضایعه ای دارید که از نظر ظاهری و لمسی با علائم زگیل تناسلی مطابقت دارد، نتیجه منفی کیت هم نمی تواند آن را رد کند، چون بیشتر این محصولات روی تیپ های پرخطر HPV تمرکز دارند، نه تیپ هایی که باعث زگیل قابل مشاهده می شوند.

به همین دلیل، اگر چنین کیتی تهیه کردید، بهتر است نتیجه آن را کنار بررسی چشمی و لمسی قرار دهید، نه به جای آن، و حتما نتیجه نهایی را با یک پزشک در میان بگذارید.

تشخیص زگیل تناسلی با سرکه

یکی از روش هایی که در فضای مجازی زیاد پیشنهاد می شود، تست سرکه یا اسید استیک است. نسخه اصلی این تست در مطب پزشک و همراه با دستگاه کولپوسکوپ انجام می شود، جایی که سلول های آلوده بعد از تماس با محلول رنگ سفید به خود می گیرند. نسخه خانگی این تست ساده تر و کم دقت تر است، اما اگر می خواهید آن را به عنوان یک بررسی کمکی امتحان کنید، می توانید مراحل زیر را دنبال کنید:

1. سرکه سفید خوراکی را با آب معمولی به نسبت مساوی رقیق کنید

2. یک گاز استریل یا پنبه تمیز را کاملا در محلول آغشته کنید

3. گاز را روی ضایعه مشکوک قرار دهید و اجازه دهید پنج تا هفت دقیقه بماند

4. گاز را بردارید و ناحیه را با دستمال تمیز و بدون فشار خشک کنید

5. بلافاصله زیر نور مناسب رنگ پوست را بررسی کنید و هر تغییر سفیدی موضعی را یادداشت کنید

دکتر عاطفه دهقانی تفتی تاکید می کند که این نسخه خانگی هیچ تضمینی برای دقت ندارد و در بسیاری از منابع پزشکی به عنوان روش رسمی تشخیص توصیه نمی شود. پوست ملتهب، خراش های ریز یا حتی برخی سلول های طبیعی هم می توانند بعد از تماس با سرکه سفید شوند و نتیجه را مثبت کاذب نشان دهند.

از طرف دیگر، ضایعات کوچک یا واقع در عمق پوست ممکن است هیچ واکنشی نشان ندهند. به همین دلیل بهتر است نتیجه این تست را در کنار بررسی چشمی و لمسی قرار دهید و آن را به تنهایی مبنای تصمیم گیری نهایی قرار ندهید.

زگیل تناسلی در ابتدا چه شکلی است؟

تشخیص زگیل تناسلی در مرحله ابتدایی معمولا سخت ترین بخش کار است، چون ضایعه هنوز شکل مشخص و شناخته شده گل کلمی را پیدا نکرده. در این مرحله معمولا فقط یک یا دو برجستگی بسیار کوچک دیده می شود که ممکن است چند روز اول توسط خود فرد نادیده گرفته شود.

تنها راه تشخیص زودهنگام این است که به جای صبر کردن برای تغییر شکل واضح، از همان ابتدا هر برجستگی غیرعادی و پایدار را زیر نظر بگیرید. ویژگی های اولیه در مردان و زنان کمی متفاوت است که در ادامه هرکدام را جداگانه بررسی می کنیم.

زگیل تناسلی مردان چه شکلی است؟

تشخیص زگیل تناسلی در مردان معمولا با بررسی چند نقطه مشخص شروع می شود، چون این ضایعه در برخی نواحی بیشتر از جاهای دیگر ظاهر می شود. در مرحله اول بهتر است این نقاط را دقیق و به ترتیب چک کنید:

• بدنه و نوک آلت تناسلی، جایی که اولین برجستگی های ریز معمولا دیده می شوند

• سطح کیسه بیضه، به خصوص نزدیک به قاعده آن

• کشاله ران، در چین های پوستی که کمتر در معرض دید مستقیم است

• اطراف مقعد، حتی بدون سابقه رابطه مقعدی، چون این ناحیه هم می تواند درگیر شود

زگیل تناسلی زنان چه شکلی است؟

تشخیص زگیل تناسلی در زنان کمی پیچیده تر از مردان است، چون بخش قابل توجهی از دستگاه تناسلی زنانه در دید مستقیم قرار ندارد. برای بررسی خانگی، بهتر است ابتدا لب های بزرگ و کوچک را با کمک آینه از هر دو طرف نگاه کنید، سپس با فشار بسیار ملایم انگشت، ورودی واژن و پرینه را هم بررسی کنید.

نکته ای که در تشخیص خانگی زنان باید جدی گرفته شود این است که بخشی از احتمال بروز ضایعه، داخل واژن یا حتی روی دهانه رحم است، جایی که هیچ آینه یا بررسی خانگی به تنهایی نمی تواند آن را نشان دهد. اگر علائم خارجی نداشتید ولی ترشح غیرعادی یا خونریزی بین قاعدگی ها را تجربه کردید، این بررسی خانگی کافی نیست و معاینه زنان توصیه می شود.

آیا با عکس یا ظاهر می توان زگیل تناسلی را تشخیص داد؟

مقایسه ضایعه خودتان با عکس های موجود در اینترنت یکی از رایج ترین کارهایی است که در فرایند تشخیص خانگی انجام می شود، اما این روش به تنهایی دقت پایینی دارد. بیشتر تصاویر موجود در وب مربوط به مراحل پیشرفته بیماری هستند، در حالی که ضایعات ابتدایی که شما احتمالا با آن روبرو هستید، شباهت کمتری به این تصاویر دارند.

از طرف دیگر، نور عکس، زاویه گرفتن تصویر و رنگ طبیعی پوست خودتان می تواند برداشت نهایی را کاملا تغییر دهد. اگر می خواهید از عکس به عنوان بخشی از فرایند تشخیص استفاده کنید، بهتر است فقط برای مقایسه بافت کلی و الگوی خوشه ای ضایعه از آن کمک بگیرید، نه برای تایید نهایی.

چطور بفهمیم این ضایعه زگیل تناسلی است یا مشکل پوستی دیگر؟

بخش بزرگی از فرایند تشخیص خانگی، در واقع کنار گذاشتن گزینه های دیگر است. چهار ضایعه پوستی وجود دارند که بیشترین شباهت ظاهری را با زگیل تناسلی دارند و در ادامه یاد می گیرید با چه معیارهای ساده ای می توانید هرکدام را از زگیل تناسلی جدا کنید.

فرق زگیل تناسلی با جوش چیست؟

برای تشخیص از جوش، بهترین معیار سرعت تغییر است. جوش های ناحیه تناسلی معمولا در عرض دو تا پنج روز کوچک تر می شوند یا کاملا از بین می روند، در حالی که زگیل تناسلی بدون درمان همان طور باقی می ماند یا رشد می کند. اگر ضایعه را برای یک هفته زیر نظر بگیرید و تغییری در اندازه آن نبینید، احتمال زگیل بودن بیشتر می شود.

تفاوت زگیل تناسلی با تبخال تناسلی

برای تشخیص از تبخال، به دو نکته توجه کنید: وجود مایع داخل ضایعه و شدت درد. تبخال تناسلی به شکل تاول های کوچک و پر از مایع شروع می شود که معمولا با سوزش یا درد قابل توجه همراه است، در حالی که زگیل تناسلی هرگز تاول یا مایع ندارد و اغلب بدون درد است.

یک راه ساده برای بررسی این است که با نوک انگشت تمیز، آرام روی ضایعه فشار وارد کنید. اگر مایعی خارج شد یا درد شدیدی احساس کردید، احتمال تبخال بیشتر است. تبخال معمولا طی یک تا دو هفته با تشکیل زخم کوچک و بهبود تدریجی جمع می شود، اما زگیل تناسلی بدون درمان از بین نمی رود.

فرق بین زگیل تناسلی با گوشت اضافه مقعدی

برای جدا کردن زگیل از گوشت اضافه در مقعد، به شکل اتصال ضایعه به پوست دقت کنید. گوشت اضافه معمولا یک ساقه نازک دارد که آن را به پوست وصل می کند و با کشیدن ملایم، این ساقه قابل احساس است. زگیل تناسلی برعکس، مستقیم و بدون ساقه به پوست چسبیده و قابلیت تکان خوردن ندارد.

تعداد ضایعات هم نشانه خوبی است، از علائم گوشت اضافه مقعدی معمولا تکی ظاهر شدن است، در حالی که زگیل تناسلی در بیشتر موارد به صورت گروهی دیده می شود.

تشخیص تفاوت زگیل تناسلی با موی زیرپوستی

برای رد کردن احتمال موی زیرپوستی، به مرکز ضایعه با دقت نگاه کنید. اگر نقطه سیاه کوچکی در وسط برجستگی دیدید که شبیه نوک یک تار مو است، به احتمال زیاد با موی زیرپوستی روبرو هستید نه زگیل.

موی زیرپوستی معمولا قرمز، ملتهب و در لمس حساس است و بیشتر در نواحی اصلاح شده یا اپیلاسیون شده دیده می شود. نکته کاربردی دیگر این است که این نوع ضایعه معمولا ظرف چند روز با بهبود بهداشت پوست از بین می رود، در حالی که زگیل تناسلی چنین روند خودبخودی ندارد.

تشخیص قطعی زگیل تناسلی چگونه انجام می شود؟

هرچقدر هم که فرایند خانگی را دقیق انجام دهید، تنها راه تایید نهایی مراجعه به پزشک متخصص پوست، زنان یا اورولوژی است. پزشک با ابزار و تجربه ای که بررسی خانگی فاقد آن است، می تواند حتی ضایعات بسیار کوچک را هم شناسایی کند. روش های رایج تشخیص پزشکی شامل موارد زیر است:

• معاینه بالینی مستقیم زیر نور و بزرگنمایی مخصوص

• استفاده از درموسکوپ برای بررسی دقیق تر بافت ضایعه

• تست اسید استیک همراه با کولپوسکوپی در معاینات زنان

• نمونه برداری یا بیوپسی در موارد مبهم یا مشکوک

• آزمایش تعیین تیپ HPV در صورت نیاز به بررسی تکمیلی

اگر بعد از بررسی چشمی، لمسی و پیگیری چند روزه همچنان مطمئن نیستید یا ضایعه رشد کرده، بهتر است بدون معطلی وقت پزشک بگیرید. جواب درست به این سوال که از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم، یک فرایند گام به گام است نه یک نگاه سریع، و هرچه این فرایند دقیق تر انجام شود، تصمیم گیری درباره مرحله بعدی درمان هم آسان تر خواهد بود.