انواع زگیل تناسلی از نظر ظاهر، محل ایجاد و خطرناک بودن + عکس
زگیل تناسلی یکی از شایع ترین بیماری های منتقله از راه جنسی است که عامل آن ویروس HPV می باشد. اما زگیل تناسلی همیشه ظاهر مشخص و یکسانی ندارد؛ برخی برآمده و دیده می شوند، بعضی تخت و کم رنگ هستند، و دسته ای دیگر در مناطقی پنهان قرار می گیرند که حتی خود فرد هم متوجه آن ها نمی شود.
تشخیص زگیل تناسلی در این مورد اهمیت زیادی دارد. شناخت ظاهر و محل ایجاد این ضایعات میتواند به تشخیص زودتر آنها کمک کند.

انواع زگیل تناسلی از نظر ظاهر
بیشتر افراد وقتی نام زگیل تناسلی را می شنوند، ضایعات برجسته و قابل مشاهده را تصور می کنند. در حالی که زگیل ها همیشه چنین ظاهری ندارند. واقعیت این است که زگیل های تناسلی در اشکال بسیار متفاوتی ظاهر می شوند.
ظاهر زگیل تناسلی همیشه یکسان نیست. طبق توضیحات CDC، این ضایعات می توانند کوچک یا بزرگ، برجسته یا مسطح و حتی شبیه گل کلم باشند.
همین تنوع ظاهری باعث می شود بسیاری از موارد اشتباه تشخیص داده شوند یا اصلا دیده نشوند. نوع ظاهری زگیل به عوامل مختلفی مثل سویه HPV، موقعیت ایجاد زگیل، و وضعیت ایمنی بدن بستگی دارد.
زگیل تناسلی گل کلمی
شناخته شده ترین شکل زگیل تناسلی است. ساختاری دارد که شبیه سطح گل کلم یا یک خوشه کوچک به نظر می رسد؛ چندین برجستگی کوچک کنار هم جمع شده و یک توده با سطح ناهموار می سازند. رنگشان معمولا هم رنگ پوست است، گاهی کمی روشن تر یا تیره تر.
بیشتر روی پوست مرطوب و نرم ظاهر می شود؛ جاهایی مثل دهانه واژن، نوک آلت تناسلی مردانه، یا اطراف مقعد. به دلیل شکل خاصش، اگر جای مناسبی باشد نسبتا راحت دیده می شود. با این حال در نواحی چین خورده مثل لب های واژن ممکن است چندین هفته دیده نشود.

زگیل تناسلی برجسته
برجستگی های جدا از هم هستند؛ گرد یا نیمه گرد، با سطحی نرم تر نسبت به نوع گل کلمی. ممکن است یکی دو عدد باشند یا خوشه ای از چند برجستگی کنار هم.
گاهی این زگیل ها را با مولوسکوم کونتاژیوزوم اشتباه می گیرند؛ چون هر دو برجسته و گرد هستند. تفاوت اصلی در مرکز فرورفته ای است که مولوسکوم معمولا دارد.

زگیل تناسلی تخت
احتمالا کم شناخته ترین نوع هستند. سطح کمی برجسته یا حتی کاملا صاف دارند و با پوست اطراف خودشان رنگ یکسانی دارند. به همین دلیل با چشم غیر مسلح تقریبا غیر ممکن است که دیده شوند.
بیشتر روی پوست کراتینه و محکم تر مثل ساقه آلت تناسلی مردانه، لبیا ماژورا، یا زیر ناحیه شرمگاهی دیده می شوند. زگیل های تخت با احتمال بیشتری به سویه های پرخطر HPV مربوط هستند؛ هرچند این موضوع قطعی نیست و قضاوت نهایی به پزشک و آزمایش مربوط می شود.

زگیل تناسلی رشته ای
رشته های باریک و بلندی دارند که از سطح پوست بیرون می زنند؛ گاهی یادآور انگشتان کوچک هستند. بیشتر روی پوست نازک و چین خورده دیده می شوند؛ مثل لبیا مینورا در زنان یا پوست اسکروتوم در مردان.
گاهی با برخی خال های پوستی یا فیبروپاپیلوم اشتباه گرفته می شوند. با لمس ملایم معمولا نرم و منعطف حس می شوند و دردناک نیستند.

زگیل تناسلی ضخیم و کراتوتیک
سطحی ضخیم تر، زبرتر و شبیه زگیل های معمولی پوست دارد. رنگ آن معمولا تیره تر از پوست اطراف است و بیشتر روی پوست خشک و محکم ناحیه تناسلی مثل لبیا ماژورا، ساقه آلت، یا ناحیه مرز بین پوست تناسلی و ران دیده می شود.
ظاهر این ضایعات ممکن است با برخی مشکلات پوستی دیگر اشتباه شود؛ بنابراین تشخیص آن بر اساس ظاهر به تنهایی قابل اتکا نیست. زگیل تناسلی کراتوتیک معمولا به درمان های موضعی پاسخ کمتری می دهد و ممکن است به روش های تهاجمی تر نیاز داشته باشد.

انواع زگیل تناسلی بر اساس محل ایجاد
محل قرارگیری زگیل اطلاعات مهمی درباره نحوه انتقال و خطرات احتمالی آن می دهد. برخی نواحی به دلیل بافت خاصشان بیشتر در معرض ابتلا هستند و برخی دیگر به دلیل پنهان بودن، دیرتر شناسایی می شوند.
در زنان
زگیل تناسلی می تواند روی لبیا ماژورا و مینورا، کلیتوریس، پرینه (ناحیه بین واژن و مقعد)، یا دهانه واژن ایجاد شود. این نواحی به دلیل رطوبت و گرما محیط مساعدی برای رشد ویروس HPV هستند.
زگیل ها ممکن است در قسمت داخلی ران و محدوده بیکینی هم دیده شوند؛ چون ویروس می تواند از طریق تماس پوستی مستقیم منتقل شود، نه فقط از طریق رابطه جنسی کامل.
در مردان
ناحیه سر آلت، ساقه، و لبه غده رایج ترین محل های ابتلا هستند. در مردان ختنه نشده، زیر پوست ختنه گاه هم یک محل شایع است که اغلب نادیده گرفته می شود.
اسکروتوم و ران داخلی هم می توانند درگیر شوند. در مردانی که رابطه جنسی مقعدی دارند، ناحیه داخل کانال مقعدی هم در معرض خطر قرار می گیرد که معاینه آن نیاز به پروکتوسکوپی دارد. بسیاری از مردان به این نوع معاینه ارجاع داده نمی شوند و همین مساله باعث می شود موارد پنهان ناشناخته بمانند.
زگیل اطراف مقعد
هم در زنان و هم در مردان می تواند ایجاد شود و لزوما به مقاربت مقعدی مربوط نمی شود. ویروس HPV می تواند از ناحیه تناسلی به ناحیه مقعدی گسترش پیدا کند. زگیل های اطراف مقعد معمولا در تاهای پوستی مخفی می شوند.
رطوبت و اصطکاک بیشتر در این ناحیه باعث می شود زگیل ها گاهی زودتر دردناک شوند یا خونریزی کنند، مخصوصا هنگام اجابت مزاج. درمان قطعی زگیل تناسلی hpv در این ناحیه گاهی دارای چالش است چون پوست اطراف مقعد حساس است.
زگیل داخل واژن یا روی دهانه رحم
زگیل های این ناحیه، از نظر بالینی اهمیت ویژه ای دارند. زگیل های داخل واژن یا روی سرویکس اغلب اصلا علامتی ندارند و فقط در معاینه پزشکی با اسپکولوم دیده می شوند. بسیاری از زنانی که سال ها ناقل HPV هستند هرگز این زگیل ها را احساس نکرده اند.
سرویکس به دلیل نوع خاص سلول هایش بیشتر در معرض تبدیل شدن ضایعات به موارد پیش سرطانی است. به همین خاطر پاپ اسمیر منظم برای زنانی که در معرض HPV قرار گرفته اند خیلی مهم است. از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم وقتی زگیل داخلی است؟ تنها راه، مراجعه به پزشک متخصص زنان و انجام معاینه است.

انواع زگیل تناسلی بر اساس اندازه و تعداد
کمتر کسی درباره این جنبه از زگیل تناسلی صحبت می کند، اما اندازه و تعداد زگیل ها اطلاعات مفیدی درباره وضعیت ایمنی بدن و مدت ابتلا می دهند. تعداد زگیل ها لزوما با میزان سرایت پذیری رابطه مستقیم ندارد؛ یک نفر ممکن است یک زگیل کوچک داشته باشد و ویروس فعال تری نسبت به کسی با ده ها زگیل داشته باشد.
زگیل منفرد کوچک
برجستگی کوچک تر از ۱ میلی متر که اغلب اولین نشانه ابتلا است. در این مرحله خیلی راحت نادیده گرفته می شود چون با خال های کوچک پوستی اشتباه می گیرند. اگر زود تشخیص داده شود، درمان در این مرحله معمولا ساده تر است.
زگیل متوسط
بین ۱ تا ۵ میلی متر، که رایج ترین اندازه در مراجعات پزشکی است. ممکن است یک یا چند عدد باشند. در این اندازه معمولا چه با کرم های موضعی و چه با روش هایی مثل کرایوتراپی پاسخ خوبی به درمان می دهند.
زگیل های خوشه ای بزرگ
وقتی چندین زگیل به هم متصل می شوند یا در فضای کوچکی کنار هم رشد می کنند، یک توده بزرگ تر شکل می گیرد. معمولا نشان دهنده ابتلای طولانی تر یا سیستم ایمنی تضعیف شده است. هزینه برداشتن زگیل تناسلی با لیزر در این موارد بیشتر است چون ناحیه درگیر بزرگ تر است.
کوندیلومای آکومیناتا گسترده
به موارد شدیدی گفته می شود که زگیل ها ناحیه وسیعی از پوست تناسلی را درگیر کرده اند. در افراد با سیستم ایمنی ضعیف مثل بیماران HIV مثبت یا افراد دریافت کننده داروهای سرکوب کننده ایمنی، بیشتر دیده می شود. مدیریت این موارد پیچیده است و اغلب نیاز به ترکیبی از روش های درمانی دارد.

کدام نوع زگیل تناسلی خطرناک است؟
این سوال را باید با احتیاط جواب داد. سویه های HPV که زگیل ظاهری ایجاد می کنند عمدتا سویه ۶ و ۱۱ هستند که در دسته کم خطر قرار می گیرند. این یعنی زگیل های قابل دیدن معمولا ارتباط مستقیمی با سرطان ندارند.
اما خطر واقعی جای دیگری است. ممکن است یک نفر همزمان به سویه کم خطر (که زگیل می دهد) و سویه پرخطر (مثل ۱۶ و ۱۸) مبتلا باشد، بدون اینکه علامتی از سویه پرخطر داشته باشد. سویه های پرخطر معمولا زگیل قابل مشاهده ایجاد نمی کنند اما می توانند به تغییرات سلولی منجر شوند.
دکتر کامبیز پوریوسف در مورد زگیل تناسلی خطرناک می گوید: از نظر بالینی، زگیل های داخلی مثل زگیل روی دهانه رحم یا داخل کانال مقعدی نگران کننده تر هستند؛ نه لزوما به این دلیل که خودشان خطرناک ترند بلکه چون دیرتر کشف می شوند و ممکن است با تغییرات سلولی همراه باشند. زگیل های گسترده در افراد با سیستم ایمنی ضعیف هم نیاز به توجه جدی تر دارند.
وجود یا نوع زگیل به تنهایی نشانه خطر سرطان نیست. مهم اینست که هر نوع زگیل تناسلی جدی گرفته شود، درمان مناسب انجام شود، و غربالگری منظم مخصوصا برای زنان فراموش نشود.
سوالات متداول
نویسنده مقاله
پارسا عسگری
نویسنده و محقق حوزه سلامت پزشکی
تلاش میکنم با تکیه بر منابع علمی معتبر، مطالبی دقیق، بهروز و کاربردی در حوزه سلامت، پزشکی، تغذیه و سبک زندگی سالم ارائه دهم تا مخاطبان بتوانند آگاهانهتر برای حفظ و ارتقای سلامت خود تصمیم بگیرند.
مشاهده پروفایل نویسندهامتیاز مقاله
با انتخاب ستارهها به این مطلب امتیاز دهید.
نظرات خوانندگان
سوال یا تجربه خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید.