آیا با دست زدن به زگیل تناسلی باعث انتقال میشود؟
آیا با دست زدن به زگیل تناسلی باعث انتقال میشود؟ پاسخ کوتاه این است که بله، در شرایط خاصی این اتفاق ممکن است رخ دهد، هر چند راه اصلی گسترش این عارضه تماس مستقیم پوست با پوست در ناحیه تناسلی است.
زگیل تناسلی نتیجه فعالیت یکی از انواع ویروس پاپیلومای انسانی است و شدت خطر انتقال از طریق دست به عواملی مثل وجود زخم روی پوست، مدت تماس و سلامت سیستم ایمنی بستگی دارد. پیش از ورود به جزئیات علمی این موضوع، آشنایی با عوارض زگیل تناسلی هم می تواند تصویر روشن تری از اهمیت پیشگیری به شما بدهد. در ادامه این مطلب هر یک از این نکات را جداگانه بررسی می کنیم.

آیا با دست زدن به زگیل تناسلی باعث انتقال میشود؟
ویروس پاپیلومای انسانی از طریق تماس پوست با پوست منتقل می شود و رابطه جنسی محافظت نشده شایع ترین راه ورود آن به بدن است. با این حال دست زدن به ضایعه هم در برخی شرایط می تواند مسیر انتقال باشد، به خصوص وقتی پوست دست دارای زخم، ترک یا خراش ریز باشد.
زگیل های معمولی روی دست و زگیل تناسلی از دو گروه متفاوت ویروس HPV ساخته می شوند. زگیل دست بیشتر با گونه های ۲، ۴ و ۲۷ در ارتباط است، در حالی که بخش بزرگی از زگیل های تناسلی نتیجه گونه های ۶ و ۱۱ هستند. همین تفاوت باعث می شود انتقال مستقیم زگیل تناسلی به دست یا برعکس، در مقایسه با انتقال زگیل تناسلی از راه رابطه جنسی، اتفاقی کم تکرارتر باشد، هر چند به طور کامل غیرممکن نیست.
یک نکته دیگر خودآلودگی است؛ یعنی زمانی که فردی زگیل تناسلی خودش را لمس می کند و سپس با همان دست جای دیگری از بدن خودش را لمس می کند. این مسیر بیشتر از انتقال به فرد دیگر در گزارش های پزشکی دیده شده است.
البته تماس با HPV لزوما به معنی ایجاد زگیل نیست. در بسیاری از افراد، سیستم ایمنی بدن می تواند عفونت را بدون ایجاد ضایعه کنترل کند. بنابراین یک لمس کوتاه و اتفاقی خطر بسیار کمتری نسبت به تماس طولانی و مکرر با ضایعه دارد.
آیا شستن دست بعد از لمس زگیل تناسلی از انتقال HPV جلوگیری می کند؟
شستن دست با آب و صابون قدم مفیدی است، اما نباید آن را یک راه قطعی برای جلوگیری از ابتلا به HPV در نظر گرفت. اگر ویروس در همان لحظه تماس وارد لایه های سطحی پوست یا مخاط شده باشد، شستشو نمی تواند آن را به طور کامل حذف کند.
متخصصان پوست از آکادمی پوست آمریکا (aad) توصیه می کنند که پس از لمس یا درمان زگیل، دست ها بلافاصله شسته شوند تا احتمال انتقال ویروس به بخش های دیگر بدن کاهش پیدا کند.
با این حال ارزش شستن دست جای دیگری دارد؛ این کار احتمال خودآلودگی را کم می کند، یعنی مانع می شود ویروس باقی مانده روی انگشتان به چشم، دهان یا نواحی تناسلی خود فرد منتقل شود. توصیه پزشکان در بیشتر مواقع شستن فوری دست همراه با پرهیز از لمس سایر نقاط حساس بدن است، نه تکیه صرف بر شستشو به عنوان یک روش پیشگیری قطعی.
نکته دیگر این است که آب گرم و صابون ساده به همان اندازه محلول های ضدعفونی کننده قوی در این مورد کاربرد دارند، چون هدف پاک کردن آلودگی سطحی دست است، نه از بین بردن ویروس در عمق بافت.

آیا کندن یا خراشیدن زگیل تناسلی باعث گسترش آن می شود؟
بله، دستکاری با زگیل تناسلی، از جمله کندن یا خراشیدن آن، می تواند شرایط را بدتر کند. این کار پوست اطراف ضایعه را زخمی می کند و راه را برای ورود ویروس به سلول های سالم مجاور باز می گذارد.
طبق گفته دکتر عاطفه دهقانی تفتی خونریزی ناشی از خراشیدن هم عامل دیگری است که خطر خودآلودگی را افزایش می دهد، چون ویروس همراه با خون یا ترشح زخم می تواند به نقاط دیگر بدن منتقل شود. عفونت باکتریایی ثانویه یکی دیگر از عوارض شایع این کار است.
به همین دلیل روش های خانگی مثل بریدن یا کندن زگیل توصیه نمی شود. روش های درمانی مطمئن تر مثل کرایوتراپی، لیزر یا داروهای موضعی تجویزی باید زیر نظر پزشک متخصص پوست انجام شود تا هم زگیل به شکل ایمن از بین برود و هم خطر گسترش آن کاهش یابد.
اگر به طور تصادفی زگیل تناسلی را لمس کردیم چه کنیم؟
تماس تصادفی با زگیل تناسلی، چه در محیط پزشکی و چه در زندگی روزمره، اتفاقی است که می تواند نگرانی ایجاد کند. خبر خوب این است که این نوع تماس در بیشتر موارد خطر کمی دارد، به خصوص اگر کوتاه و بدون زخم باز روی دست بوده باشد. رعایت چند گام ساده در همان دقایق اول می تواند این خطر اندک را باز هم کمتر کند.
میزان نگرانی به نوع تماس هم بستگی دارد. لمس زگیل تناسلی خودتان با دست، برای انتقال به جای دیگری از بدن خودتان بیشتر مورد توجه است، در حالی که تماس با زگیل فرد دیگر، به خصوص در محیط های درمانی یا هنگام مراقبت از بیمار، جنبه دیگری دارد و رعایت اصول بهداشتی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
شستن دست با آب و صابون
اولین و ساده ترین کار شستن دست ها با آب و صابون به مدت حداقل بیست ثانیه است. این کار آلودگی سطحی را از بین می برد و احتمال جابه جایی ویروس به نقاط دیگر بدن را پایین می آورد.
پرهیز از لمس نواحی حساس بدن
تا زمانی که دست ها به طور کامل شسته نشده، بهتر است از لمس چشم، دهان و ناحیه تناسلی خود پرهیز شود. این نواحی به دلیل بافت مخاطی، نسبت به پوست معمولی حساس تر هستند و پذیرش ویروس در آن ها راحت تر رخ می دهد.
بررسی پوست دست از نظر زخم یا خراش
نگاهی به دست بیندازید و ببینید آیا زخم باز، ترک خوردگی یا خراشی در محل تماس وجود دارد یا نه. اگر چنین آسیبی دیده شد، بهتر است آن ناحیه را با محلول ضدعفونی کننده مناسب تمیز کنید و برای مدتی زیر نظر داشته باشید.
مراقبت و زیر نظر گرفتن ناحیه تماس
در روزها و هفته های بعد از تماس، توجه کنید که آیا برجستگی، خارش یا تغییر رنگی در پوست دست یا نواحی که پس از آن لمس کرده اید ظاهر می شود یا خیر. دوره کمون این ویروس می تواند از چند هفته تا چند ماه طول بکشد، پس نبود علامت فوری به معنای بی خطر بودن کامل نیست.

مراجعه به پزشک در صورت نگرانی
اگر تماس در محیط درمانی یا مراقبتی رخ داده، یا اگر نگرانی زیادی دارید، مشورت با پزشک عمومی یا متخصص پوست گزینه مطمئنی است. پزشک می تواند بر اساس نوع تماس و سابقه سلامت شما راهنمایی دقیق تری ارائه دهد و در صورت نیاز آزمایش یا معاینه لازم را پیشنهاد کند.
در نهایت، بیشتر تماس های اتفاقی با زگیل تناسلی نتیجه جدی به همراه ندارند، اما رعایت همین گام های ساده باعث می شود بدون نگرانی بیش از حد، به بهترین شکل از خودتان مراقبت کرده باشید.
سوالات متداول
نویسنده مقاله
پارسا عسگری
نویسنده و محقق حوزه سلامت پزشکی
تلاش میکنم با تکیه بر منابع علمی معتبر، مطالبی دقیق، بهروز و کاربردی در حوزه سلامت، پزشکی، تغذیه و سبک زندگی سالم ارائه دهم تا مخاطبان بتوانند آگاهانهتر برای حفظ و ارتقای سلامت خود تصمیم بگیرند.
مشاهده پروفایل نویسندهامتیاز مقاله
با انتخاب ستارهها به این مطلب امتیاز دهید.
نظرات خوانندگان
سوال یا تجربه خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید.