جراحی زگیل تناسلی | مراقبت ها و عوارض عمل زگیل تناسلی

جراحی زگیل تناسلی چیست و چه زمانی انجام می شود؟

جراحی زگیل تناسلی به مجموعه روش هایی گفته می شود که در آن ها بافت زگیل با ابزار جراحی، دستگاه های حرارتی یا لیزر از سطح پوست یا مخاط برداشته می شود.

برخلاف کرم ها و محلول های موضعی که به مرور زمان روی زگیل اثر می کنند، جراحی نتیجه را در همان جلسه نشان می دهد و به همین دلیل در بسیاری از کلینیک های پوست و اورولوژی گزینه ای پر کاربرد است.

پزشک زمانی جراحی را پیشنهاد می دهد که اندازه زگیل بزرگ باشد، تعداد ضایعات زیاد باشد یا محل قرارگیری آن ها در جایی باشد که درمان های خانگی و دارویی به سختی به آن دسترسی دارند، مانند زیر پوست ختنه گاه یا نزدیک مجرای ادرار.

اگر بیمار پیش تر چند دوره درمان موضعی را امتحان کرده باشد و زگیل دوباره برگشته باشد نیز جراحی در اولویت قرار می گیرد. گاهی بیمار به دلایل شخصی ترجیح می‌ دهد ضایعات در کوتاه‌ ترین زمان ممکن برداشته شوند و از هزینه برداشتن زگیل تناسلی نیز اطلاع دارد. در این شرایط، پزشک می‌ تواند روش‌ هایی را که اثر سریع‌ تری دارند بررسی کند.

تصمیم نهایی همیشه بر عهده پزشک متخصص پوست یا اورولوژی است که با معاینه مستقیم، بهترین روش را بر اساس وضعیت هر بیمار تعیین می کند.

چه کسانی به عمل زگیل تناسلی نیاز دارند؟

نیاز به عمل زگیل تناسلی به عوامل مختلفی بستگی دارد و هر بیمار بر اساس شرایط خودش ارزیابی می شود. با این حال، برخی ویژگی های بالینی وجود دارند که پزشکان آن ها را نشانه ای برای انتخاب جراحی به جای درمان های موضعی یا سوزاننده در نظر می گیرند.

شناخت این ویژگی ها به افرادی که با زگیل تناسلی درگیر هستند کمک می کند بفهمند در چه شرایطی باید انتظار پیشنهاد جراحی را داشته باشند. به طور کلی، گروه های زیر بیشتر کاندید عمل زگیل تناسلی هستند:

• افرادی که زگیل های بزرگ تر از یک سانتی متر یا به شکل خوشه ای دارند

• کسانی که بعد از چند دوره درمان موضعی، زگیل دوباره برگشته است

• مردانی که زگیل در ناحیه دشوار مانند زیر ختنه گاه، سوراخ مجرا یا اطراف مقعد قرار دارد

• افراد دارای ضعف سیستم ایمنی که پاسخ کند تری به درمان های دارویی می دهند

• کسانی که به دلیل شرایط خاص زندگی به حذف سریع ضایعات نیاز دارند

اندازه و تعداد زگیل ها به تنهایی تعیین کننده نیاز به جراحی نیستند. پزشک معمولا محل ضایعات، وسعت درگیری، درمان های قبلی و شرایط فرد را در کنار هم بررسی می کند و بر اساس این موارد درباره روش مناسب تصمیم می گیرد.
منبع: مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آمریکا (CDC)

سابقه بیماری هایی مانند دیابت یا مصرف سیگار در انتخاب نوع جراحی و پیش بینی سرعت بهبودی زخم اثرگذار است، به همین دلیل بیمار باید این اطلاعات را با پزشک خود در میان بگذارد. در نهایت، این معاینه بالینی است، نه ظاهر ساده زگیل ها، که مسیر درمان را مشخص می کند.

روش های جراحی زگیل تناسلی

برای برداشتن زگیل تناسلی، پزشکان از چند روش جراحی استفاده می کنند که انتخاب هرکدام به اندازه، تعداد و محل ضایعات بستگی دارد.

پزشک می تواند از روش هایی مانند برداشت جراحی با تیغ یا قیچی، الکتروسرجری، عمل لیزر زگیل تناسلی و کورتاژ استفاده کند. انتخاب روش به اندازه، تعداد، محل ضایعات و شرایط بیمار بستگی دارد.

جراحی باز زگیل تناسلی

جراحی باز به روشی گفته می شود که در آن پزشک با تیغ جراحی یا قیچی دقیق، بافت زگیل را به طور مستقیم از پوست جدا می کند.

جراحی باز، بیشتر برای زگیل های بزرگ، خوشه ای یا زگیل هایی که در چند لایه روی هم رشد کرده اند به کار می رود، این روش می‌تواند ضایعه قابل مشاهده را در یک جلسه بردارد، هرچند احتمال عود زگیل همچنان وجود دارد.

بسته به وسعت ناحیه درگیر، عمل با بی حسی موضعی یا در موارد گسترده تر با بیهوشی عمومی انجام می شود. پس از برداشتن زگیل، محل زخم گاهی با بخیه های ظریف بسته می شود و گاهی هم باز می ماند تا خودش ترمیم پیدا کند.

یکی از مزیت های جراحی باز این است که بافت برداشته شده را می توان برای بررسی آسیب شناسی به آزمایشگاه فرستاد، به ویژه وقتی ظاهر ضایعه کمی غیر معمول باشد. در مقابل، دوره بهبودی آن از جراحی بسته طولانی تر است و ممکن است چند روز درد یا حساسیت خفیف در ناحیه عمل وجود داشته باشد.

دستگاه های الکتروکوتر

در این روش، پزشک به جای برش باز از دستگاه های الکتروکوتر یا حلقه های مخصوص سوزاندن و برداشتن بافت استفاده می کند و نیازی به ایجاد یک زخم باز و گسترده نیست.

درمان با دستگاه های الکتروکوتر بیشتر برای زگیل های کوچک تر یا پراکنده مناسب است و در یک جلسه سرپایی و با بی حسی موضعی قابل انجام است. خونریزی در این روش کمتر از جراحی باز است و بیمار همان روز می تواند به خانه برود.

دوره بهبودی هم کوتاه تر است، هرچند سوزش و قرمزی خفیف در چند روز اول طبیعی است. اگر تعداد زگیل ها زیاد یا در نواحی مختلف پراکنده باشد، ممکن است بیش از یک جلسه لازم شود تا همه ضایعات به طور کامل برداشته شوند.

علاوه بر این دو روش، گزینه های دیگری مانند سرما درمانی یا لیزر هم در برخی مراکز استفاده می شود، اما جراحی باز به دلیل دقت بالا و امکان کنترل مستقیم پزشک بر بافت، پر کاربرد ترین انتخاب برای زگیل های تناسلی در مردان هستند.

جراحی زگیل تناسلی چگونه انجام می شود؟

روند عمل زگیل تناسلی با یک ارزیابی اولیه آغاز می شود. پزشک ناحیه تناسلی را از نظر تعداد، اندازه و عمق زگیل ها بررسی می کند و بر اساس همین معاینه تصمیم می گیرد که از کدام روش استفاده کند.

پیش از شروع عمل، ناحیه مورد نظر ضدعفونی و سپس بی حس می شود. در بیشتر موارد بی حسی موضعی کافی است و فقط در ضایعات گسترده از بیهوشی عمومی یا نخاعی استفاده می شود. پس از بی حس شدن ناحیه، پزشک بسته به روش انتخابی، بافت زگیل را با تیغ جراحی برمی دارد یا با دستگاه الکتروکوتر و لیزر آن را از بین می برد.

دکتر کامبیز پوریوسف با سابقه جراحی زگیل تناسلی، در مورد زمان این عمل می گوید: مدت زمان عمل به تعداد و پراکندگی ضایعات بستگی دارد و می تواند از چند دقیقه تا حدود یک ساعت طول بکشد.

بعد از پایان کار، محل زخم پانسمان می شود و بیمار برای مدت کوتاهی تحت نظر می ماند تا از نظر خونریزی یا واکنش به بی حسی بررسی شود. در بیشتر موارد، بیمار همان روز مرخص می شود و نیازی به بستری طولانی نیست.

مراقبت های بعد از عمل زگیل تناسلی

مراقبت درست از محل درمان به ترمیم پوست و کاهش خطر عفونت کمک می‌ کند. رعایت نکردن مراقبت های ساده می تواند باعث تاخیر در ترمیم پوست یا حتی عفونت محل جراحی شود. در ادامه مهم ترین مواردی که بیماران باید بعد از این عمل رعایت کنند آمده است.

بهداشت ناحیه عمل

ناحیه عمل باید همیشه تمیز و خشک نگه داشته شود. شست و شوی ملایم با آب و صابون بدون رنگ و عطر، بدون مالش شدید، به کاهش خطر عفونت کمک می کند.

حوله جداگانه و نرم برای خشک کردن ناحیه بهتر است استفاده شود و از هرگونه پودر یا کرم بدون تجویز پزشک باید پرهیز کرد.

پوشیدن لباس مناسب

در روزهای اول بعد از عمل، لباس زیر گشاد و نخی فشار کمتری به محل جراحی وارد می کند و از تحریک زخم جلوگیری می کند.

لباس های تنگ یا جنس های مصنوعی می توانند باعث تعریق و تحریک بیشتر پوست شوند که روند بهبودی را کند می کند.

پرهیز از رابطه جنسی

تا زمانی که پزشک اجازه ندهد، بهتر است رابطه جنسی به تاخیر بیفتد. این مدت بسته به وسعت جراحی، بین دو تا چهار هفته متغیر است. رابطه جنسی زود هنگام هم می تواند باعث باز شدن زخم شود و هم خطر انتقال ویروس به شریک جنسی را افزایش دهد.

مصرف دارو و کنترل درد

پزشک ممکن است برای پیشگیری از عفونت، پماد یا آنتی بیوتیک موضعی تجویز کند که باید طبق دستور و تا پایان دوره مصرف شود. برای کاهش درد خفیف بعد از عمل هم می توان از مسکن های ساده استفاده کرد، اما مصرف هر دارویی باید با هماهنگی پزشک باشد.

پیگیری و مراجعه به پزشک

حتی اگر زخم به ظاهر خوب شده باشد، مراجعه به ویزیت های پیگیری اهمیت دارد. پزشک در این جلسات محل عمل را از نظر بهبودی و احتمال بازگشت زگیل بررسی می کند و در صورت نیاز، درمان تکمیلی پیشنهاد می دهد.

عوارض عمل جراحی زگیل تناسلی

مثل هر جراحی دیگری، عمل زگیل تناسلی هم می تواند عوارضی به همراه داشته باشد، هرچند در بیشتر موارد این عوارض خفیف و موقتی هستند.

شناخت این عوارض به بیمار کمک می کند بین یک واکنش طبیعی بعد از عمل و علامتی که نیاز به بررسی پزشک دارد تفاوت بگذارد. رایج ترین عوارضی که ممکن است بعد از این جراحی رخ بدهد، شامل موارد زیر است:

1. درد و حساسیت خفیف در محل عمل که چند روز طول می کشد

2. تورم یا قرمزی موقت اطراف زخم

3. خونریزی جزئی، به ویژه در جراحی باز

4. احتمال عفونت در صورت رعایت نکردن بهداشت

5. ایجاد جای زخم یا تغییر رنگ خفیف پوست در ناحیه عمل

6. بازگشت زگیل در صورتی که ویروس به طور کامل از بین نرفته باشد

شدت و مدت این عوارض به روش درمان و وسعت ناحیه بستگی دارد. در صورت تشدید درد، خونریزی قابل توجه، تب یا ترشح غیرطبیعی، بیمار باید با پزشک تماس بگیرد.

با این حال، اگر درد به جای کاهش تدریجی شدت بگیرد، تب یا ترشح چرکی از زخم دیده شود یا خونریزی قطع نشود، تماس با پزشک ضروری است. میزان و نوع عوارض در هر فرد به عواملی مانند وسعت جراحی، روش انتخابی و وضعیت سلامت عمومی بستگی دارد، به همین دلیل پیش بینی دقیق آن بدون معاینه امکان پذیر نیست.

در مجموع، عمل زگیل تناسلی وقتی زیر نظر پزشک متخصص و با رعایت مراقبت های بعد از عمل انجام شود، روشی ایمن و موثر برای برداشتن زگیل های مقاوم یا بزرگ محسوب می شود.