||۱۸ دقیقه مطالعه|زگیل تناسلی

زگیل دهانی | علت، علائم، درمان خانگی و دارویی

زگیل دهانی یک برجستگی کوچک و معمولا بی خطر است که روی لب، زبان، کام یا داخل گونه شکل می گیرد و در بیشتر موارد ناشی از آلودگی به یکی از انواع ویروس پاپیلومای انسانی HPV است.

همین ویروس در گروهی از موارد مسئول بروز زگیل تناسلی هم شناخته می شود، اما این ضایعه با وجود ظاهر نگران کننده اش در اغلب مواقع خطر جدی به همراه ندارد و با تشخیص و مراقبت درست قابل کنترل است. در این مطلب علت ها، انواع و روش های تشخیص و درمان زگیل دهانی را به زبان ساده بررسی می کنیم.

اشتراک‌گذاری
زگیل دهانی

زگیل دهانی چیست؟

زگیل دهانی به ضایعه ای گفته می شود که روی سطح مخاط دهان، از جمله لب، زبان، سقف دهان، لثه یا داخل گونه ظاهر می شود. اندازه آن معمولا از چند میلی متر بیشتر نیست، هرچند در موارد نادر ممکن است بزرگ تر هم بشود.

رنگ این ضایعه بسته به محل و نوعش می تواند صورتی، سفید مایل به خاکستری یا هم رنگ بافت اطراف باشد. بافت آن هم گاهی صاف و گاهی زبر و شبیه دانه های گل کلم است.

اصطلاح زگیل دهانی در واقع یک نام عمومی برای چند نوع ضایعه متفاوت است، نه یک بیماری واحد. برخی از این ضایعات ناشی از HPV هستند و برخی دیگر دلایل کاملا متفاوتی دارند که در ادامه به آن ها می پردازیم.

زگیل دهانی معمولا دردناک نیست و رشدی کند دارد. بیشتر به عنوان یک مشکل زیبایی یا مزاحمت جزئی هنگام غذا خوردن یا صحبت کردن شناخته می شود، اما تشخیص دقیق نوع آن برای انتخاب درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.

علت ایجاد زگیل دهانی.webp

علت ایجاد زگیل دهانی چیست؟

علت اصلی بیشتر موارد زگیل دهانی مانند زگیل صورت، آلودگی به ویروس پاپیلومای انسانی است، اما این تنها دلیل ممکن نیست. عوامل دیگری مثل وضعیت سیستم ایمنی فرد، عادت های روزمره و حتی زمینه ژنتیکی هم می توانند در شکل گیری این ضایعات نقش داشته باشند.

ویروس پاپیلومای انسانی HPV

ویروس پاپیلومای انسانی خانواده بزرگی از ویروس ها را شامل می شود که بیش از صد نوع مختلف دارد. طبق برخی مطالعات، زیرگروه هایی مانند HPV نوع دو، شش، یازده، سیزده و سی و دو بیشترین ارتباط را با زگیل های دهانی دارند.

در مقابل، انواعی مثل شانزده و هجده که پرخطرتر شناخته می شوند بیشتر با ضایعات ناحیه تناسلی و در موارد نادرتر با برخی سرطان های ناحیه سر و گردن مرتبط هستند. لازم به ذکر است حضور ویروس در بدن همیشه به معنای بروز علامت نیست و سیستم ایمنی بسیاری از افراد بدون ایجاد ضایعه با آن مقابله می کند.

ضعف سیستم ایمنی

سیستم ایمنی نقش تعیین کننده ای دارد در اینکه آیا ویروس HPV بعد از ورود به بدن باعث بروز زگیل می شود یا خیر. افرادی که به دلایلی مثل ابتلا به HIV، مصرف داروهای سرکوب کننده ایمنی بعد از پیوند عضو، شیمی درمانی یا دیابت کنترل نشده دچار ضعف ایمنی هستند، بیشتر در معرض بروز و عود این ضایعه قرار دارند.

استرس مزمن و کمبود خواب هم می توانند به طور غیر مستقیم توانایی بدن در مقابله با ویروس را کاهش دهند، هرچند شدت این تاثیر در افراد مختلف متفاوت است.

تماس مستقیم و انتقال از سایر نقاط بدن

یکی از نکات، امکان انتقال ویروس از یک نقطه بدن به دهان از طریق خود فرد است که به آن اتوانوکولاسیون گفته می شود. کسی که زگیل روی انگشت یا ناخنش دارد و عادت به جویدن ناخن دارد، می تواند ناخواسته ویروس را به مخاط دهان خودش منتقل کند.

همین موضوع درباره تماس دهانی با ضایعات پوستی یا تناسلی دیگران هم صدق می کند و به همین دلیل رعایت بهداشت فردی اهمیت زیادی در پیشگیری دارد.

تحریک و آسیب مزمن بافت دهان

همه ضایعات شبیه زگیل ناشی از HPV نیستند. تحریک طولانی مدت مخاط دهان، مثلا به خاطر دندان مصنوعی نامناسب، لبه تیز دندان، سیم ارتودنسی یا عادت گاز گرفتن مکرر گونه و لب، می تواند باعث شکل گیری برجستگی های خوش خیم دیگری مثل فیبروم دهانی شود که ظاهری شبیه زگیل دارند اما منشا ویروسی ندارند. تشخیص تفاوت این نوع ضایعات از زگیل واقعی معمولا نیازمند معاینه دقیق توسط متخصص است.

عوامل ژنتیکی و زمینه خانوادگی

در برخی موارد، به ویژه در نوعی از زگیل دهانی به نام هایپرپلازی موضعی اپیتلیوم که با نام بیماری هک هم شناخته می شود، زمینه ژنتیکی و حتی قومیتی نقش دارد. طبق برخی گزارش ها این حالت در جمعیت های بومی آمریکا، اینوئیت ها و بخشی از جمعیت آمریکای لاتین شیوع بیشتری دارد.

به نظر می رسد این حالت با نشانگرهای ژنتیکی خاصی مثل HLA هم ارتباط داشته باشد. این نکته نشان می دهد بروز زگیل دهانی همیشه فقط به تماس با ویروس محدود نمی شود.

علائم و نشانه های زگیل دهانی

علائم زگیل دهانی بسته به محل قرارگیری، نوع ضایعه و وضعیت سیستم ایمنی فرد کمی متفاوت است، اما چند ویژگی مشترک در بیشتر موارد دیده می شود. این ضایعات معمولا به آرامی و بدون علامت هشداردهنده خاصی شروع می شوند.

زگیل دهانی می تواند به صورت یک برجستگی تکی یا چند ضایعه در کنار هم ظاهر شود. مهم ترین نشانه هایی که معمولا در بیشتر بیماران دیده می شود شامل موارد زیر است:

  • برجستگی کوچک و گاهی مسطح روی لب، زبان، کام یا داخل گونه

  • رنگ صورتی، سفید مایل به خاکستری یا هم رنگ بافت اطراف

  • بافت زبر و دانه دانه شبیه گل کلم در برخی موارد

  • نبود درد در بیشتر موارد، همراه با کمی مزاحمت هنگام جویدن یا صحبت کردن

  • رشد آهسته و تدریجی طی هفته ها یا حتی ماه ها

  • امکان تشکیل چند ضایعه در کنار هم و ایجاد خوشه

  • خونریزی خفیف در صورت گاز گرفتن یا تحریک مکرر ضایعه

در بیشتر موارد زگیل دهانی درد ایجاد نمی کند، اما بسته به محل قرارگیری ممکن است هنگام مسواک زدن یا جویدن غذاهای سفت کمی احساس مزاحمت به وجود بیاورد. اگر ضایعه روی زبان یا لثه باشد، احتمال تحریک و خونریزی خفیف در اثر سایش با دندان بیشتر است.

نکته مهمی که باید به آن توجه کرد، تفاوت بین علائم یک زگیل خوش خیم معمولی و نشانه های هشداردهنده است. رشد بسیار سریع ضایعه، سفت شدن غیرعادی بافت اطراف آن، زخم شدن مداوم یا خونریزی بدون دلیل مشخص از جمله مواردی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.

البته چنین نشانه هایی همیشه به معنای وضعیت خطرناک نیست، ولی بررسی دقیق تر برای اطمینان خاطر ضروری است. Oral HPV

نشانه ها و علائم زگیل در دهان

آشنایی با انواع زگیل دهانی

با اینکه در زبان روزمره از عبارت زگیل دهانی به شکل کلی استفاده می شود، از نظر پزشکی چند نوع متفاوت از این ضایعات وجود دارد که هر کدام ویژگی ها و محل شایع خودشان را دارند. شناخت این تفاوت ها می تواند به انتخاب روش درمانی مناسب تر کمک کند.

پاپیلومای دهانی

پاپیلومای اسکواموس یکی از شایع ترین انواع زگیل خوش خیم دهان است که بیشتر روی کام نرم، ملاج زبان کوچک یا سطح زبان دیده می شود. این ضایعه معمولا به شکل یک برجستگی تکی با پایه باریک و ظاهری شبیه گل کلم کوچک است.

اغلب موارد آن با نوع های کم خطر HPV مرتبط است و به ندرت باعث نگرانی جدی می شود، هرچند برداشتن آن با روش های ساده جراحی معمولا برای جلوگیری از تحریک مکرر توصیه می شود.

زگیل معمولی دهان

این نوع همان ویروسی را دارد که باعث زگیل های معمول روی دست و انگشت می شود، یعنی معمولا HPV نوع دو و چهار. در بسیاری از موارد، به خصوص در کودکانی که عادت جویدن ناخن یا انگشت دارند، ویروس از روی دست به دهان منتقل می شود.

ظاهر آن معمولا سفت تر و خشن تر از سایر انواع زگیل دهانی است و بیشتر روی لب یا نزدیک لثه جلویی دیده می شود.

کندیلوما آکومیناتا دهانی

این نوع معمولا با HPV نوع شش و یازده در ارتباط است، همان زیرگروه هایی که مسئول بیشتر موارد زگیل تناسلی هم هستند. بیشتر از طریق تماس دهانی جنسی منتقل می شود و برخلاف پاپیلومای معمولی، تمایل دارد به شکل چند ضایعه صورتی و پهن با پایه گسترده تر ظاهر شود.

نرخ عود این نوع نسبت به بقیه بالاتر گزارش شده و همین موضوع لزوم پیگیری منظم بعد از درمان را بیشتر می کند.

هایپرپلازی موضعی اپیتلیوم (بیماری هک)

این نوع با ظاهر شدن چند برجستگی نرم، مسطح و هم رنگ مخاط دهان مشخص می شود که بیشتر در کودکان و نوجوانان دیده می شود. برخلاف بیشتر انواع دیگر، این حالت معمولا با HPV نوع سیزده و سی و دو مرتبط است.

جالب اینجاست که در بسیاری موارد بدون هیچ درمانی و به مرور زمان خود به خود از بین می رود. با این حال چون ظاهر آن گاهی با سایر ضایعات دهانی اشتباه گرفته می شود، تایید تشخیص توسط متخصص همچنان توصیه می شود.

انواع زگیل دهانی

زگیل دهانی چگونه منتقل می شود؟

زگیل دهانی از چند راه مختلف می تواند منتقل شود که شناخت آن ها نقش زیادی در پیشگیری دارد. رایج ترین راه، تماس مستقیم دهانی با فرد آلوده است، مثل بوسیدن یا رابطه جنسی دهانی، به خصوص وقتی ضایعه فعال و قابل مشاهده باشد.

استفاده مشترک از وسایلی مثل مسواک، لیوان، ظروف غذاخوری یا حتی رژ لب هم می تواند احتمال انتقال را بالا ببرد، هرچند این مسیر نسبت به تماس مستقیم کم خطرتر در نظر گرفته می شود.

ویروس گاهی حتی بدون وجود ضایعه قابل مشاهده هم در بدن فرد فعال است و می تواند منتقل شود؛ به این حالت انتشار بدون علامت گفته می شود.

یک مسیر انتقال کمتر شناخته شده، انتقال از مادر به نوزاد در حین زایمان طبیعی است که در موارد نادر می تواند باعث بروز پاپیلوماتوز حنجره در نوزاد شود. همچنین همان طور که پیش تر اشاره شد، اتوانوکولاسیون هم یکی دیگر از مسیرهای ممکن است.

تفاوت آفت و زگیل دهانی

آفت دهانی و زگیل دهانی به خاطر شباهت ظاهری گاهی با هم اشتباه گرفته می شوند، در حالی که از نظر علت و ظاهر تفاوت های زیادی دارند. آفت یک زخم دردناک است که طی یک تا دو هفته خودش بهبود پیدا می کند، اما زگیل دهانی یک برجستگی است که معمولا درد ندارد.

برای اینکه تفاوت این دو ضایعه بهتر مشخص شود، در جدول زیر مهم ترین ویژگی های هر کدام را کنار هم آورده ایم:

ویژگی

آفت دهانی

زگیل دهانی

علت اصلی

معمولا استرس، کمبود ویتامین یا آسیب موضعی

عفونت ویروس HPV

ظاهر

زخم گود با حاشیه قرمز

برجستگی زبر یا صاف

درد

معمولا دردناک

معمولا بدون درد

دوره بهبودی

یک تا دو هفته

هفته ها تا ماه ها

واگیرداری

مسری نیست

مسری است

محل شایع

داخل لب، گونه یا زیر زبان

لب، زبان، کام یا لثه

تشخیص زگیل دهانی چگونه انجام می شود؟

تشخیص زگیل دهانی معمولا با یک معاینه بالینی ساده توسط دندانپزشک یا پزشک عمومی شروع می شود. در بیشتر موارد پزشک با نگاه کردن به ظاهر، محل و بافت ضایعه می تواند تشخیص اولیه بدهد.

اما در مواردی که ضایعه ویژگی های غیرمعمول دارد، ممکن است نیاز به بررسی های تکمیلی باشد. رایج ترین روش هایی که پزشکان برای تشخیص زگیل دهانی به کار می برند شامل موارد زیر می شود:

  • معاینه بالینی و بررسی دقیق ظاهر، رنگ و بافت ضایعه

  • پرسش درباره سابقه پزشکی، عادت ها و عوامل خطر احتمالی

  • نمونه برداری یا بیوپسی در صورت شک به ضایعات غیرمعمول

  • بررسی بافت نمونه برداری شده زیر میکروسکوپ توسط پاتولوژیست

  • در موارد خاص، تست های تشخیص مولکولی برای شناسایی زیرگروه HPV

دکتر عاطفه دهقانی تفتی در این مورد می گوید: در اغلب موارد، پزشکان با تجربه کافی فقط با معاینه چشمی تشخیص را قطعی می کنند و نیازی به بیوپسی نیست. اما وقتی ضایعه سریع رشد می کند، خونریزی می دهد یا بعد از درمان دوباره برمی گردد، نمونه برداری برای رد کردن ضایعات پیش سرطانی ضروری می شود.

به طور کلی هیچ کدام از این روش ها جایگزین مراجعه حضوری به متخصص نیستند و تصمیم گیری بر اساس عکس یا جستجوی اینترنتی توصیه نمی شود.

درمان خانگی زگیل دهانی

لازم به یادآوری است که هیچ کدام از روش های خانگی نمی توانند ویروس HPV را کاملا از بین ببرند و بیشتر آن ها فقط در کاهش تحریک یا حمایت از سیستم ایمنی نقش دارند. پیش از امتحان هر کدام از این روش ها بهتر است با پزشک مشورت شود.

رعایت بهداشت دهان و دندان

مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و اجتناب از هر گونه زخم یا تحریک اضافی در ناحیه ضایعه می تواند به کاهش احتمال عفونت ثانویه کمک کند. بهتر است در دوره ای که ضایعه فعال است، از مسواک نرم استفاده شود.

همچنین توصیه می شود بعد از هر وعده غذایی دهان با آب ولرم شسته شود تا باقی مانده غذا باعث تحریک بیشتر ضایعه نشود.

دهانشویه با آب نمک

شستشوی دهان با محلول رقیق آب نمک یکی از روش های ساده و کم هزینه است که می تواند به کاهش التهاب موضعی کمک کند. برای این کار می توان نصف قاشق چایخوری نمک را در یک لیوان آب ولرم حل کرد و چند بار در روز دهان را شستشو داد.

این روش بیشتر جنبه تسکینی دارد و تاثیر مستقیمی روی از بین بردن ویروس ندارد.

استفاده از عسل طبیعی

عسل طبیعی به خاطر خاصیت ضدمیکروبی و کمک به ترمیم بافت، در برخی منابع طب مکمل برای زخم های دهانی معرفی شده است. مالیدن مقدار کمی عسل خالص روی ناحیه اطراف ضایعه ممکن است به کاهش خشکی و تحریک موضعی کمک کند.

با این حال شواهد علمی قوی درباره تاثیر مستقیم آن روی زگیل های ویروسی دهان محدود است.

درمان زگیل دهانی با عسل

تقویت سیستم ایمنی با تغذیه مناسب

از آنجا که وضعیت سیستم ایمنی نقش مهمی در کنترل ویروس HPV دارد، توجه به تغذیه می تواند به صورت غیرمستقیم مفید باشد. مصرف کافی ویتامین سی، روی و ویتامین دی از جمله مواردی است که در برخی مطالعات با عملکرد بهتر سیستم ایمنی مرتبط دانسته شده است.

البته این موارد جایگزین درمان اصلی نیستند و باید در کنار سایر توصیه های پزشکی در نظر گرفته شوند.

پرهیز از دستکاری و گاز گرفتن ضایعه

دست زدن مکرر، گاز گرفتن یا تلاش برای کندن زگیل دهانی نه تنها کمکی به بهبود آن نمی کند، بلکه می تواند باعث پخش شدن ویروس به نقاط دیگر دهان یا خونریزی و عفونت شود. بهتر است کنترل نهایی این ضایعه به روش های پزشکی سپرده شود.

استفاده از روغن نارگیل

روغن نارگیل به خاطر داشتن اسیدهای چرب با خاصیت ضدمیکروبی، در برخی منابع طب مکمل به عنوان یک ماده کمکی موضعی معرفی شده است. مالیدن مقدار کمی روغن خالص روی اطراف ضایعه ممکن است به کاهش تحریک کمک کند.

با این حال این روش هم تنها جنبه حمایتی دارد و شواهد علمی قطعی درباره تاثیر آن روی حذف زگیل دهانی وجود ندارد.

درمان زگیل در دهان به کمک طب سنتی

در طب سنتی و برخی رویکردهای مکمل، از مواد گیاهی مختلفی برای کمک به بهبود ضایعات پوستی و مخاطی از جمله زگیل استفاده می شود. این روش ها عمدتا بر پایه تجربه های سنتی هستند تا شواهد علمی قطعی، و استفاده از آن ها داخل دهان باید با احتیاط بیشتری نسبت به پوست انجام شود.

استفاده از سیر

سیر از دیرباز به خاطر ترکیبات گوگردی و خاصیت ضدویروسی احتمالی اش در طب سنتی برای انواع زگیل استفاده می شده است. با این حال به کار بردن سیر تازه یا له شده مستقیم روی مخاط دهان می تواند باعث سوزش و حتی زخم شدن بافت حساس دهان شود، بنابراین بهتر است تنها با مشورت پزشک و در غلظت بسیار پایین امتحان شود.

روغن درخت چای

روغن درخت چای در طب مکمل به خاطر خاصیت ضدمیکروبی که بیشتر روی زگیل های پوستی بررسی شده، شناخته شده است. استفاده از این روغن داخل دهان باید بسیار محتاطانه و رقیق شده باشد، چون غلظت بالای آن می تواند سمی باشد و در صورت بلعیده شدن مشکل ساز شود.

زردچوبه

زردچوبه به خاطر ماده موثره کورکومین، در طب سنتی خاصیت ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی دارد. برخی افراد از خمیر رقیق زردچوبه و آب برای مالیدن روی ناحیه اطراف ضایعه استفاده می کنند، اما این روش بیشتر جنبه حمایتی دارد.

سرکه سیب

سرکه سیب یکی از رایج ترین روش های خانگی برای زگیل های پوستی است، اما به خاطر اسیدی بودن بالا، استفاده مستقیم و بدون رقیق سازی آن داخل دهان می تواند باعث سوزش یا آسیب به مینای دندان شود. مشورت با پزشک یا داروساز پیش از امتحان آن ضروری است.

آلوئه ورا

ژل آلوئه ورا به خاطر خاصیت ترمیمی و آرام بخشی که روی بافت های تحریک شده دارد، یکی از گزینه های نسبتا ایمن تر برای استفاده موضعی داخل دهان محسوب می شود. با این حال این روش هم تاثیر مستقیمی روی حذف ویروس ندارد.

درمان دارویی زگیل دهانی

برخلاف زگیل تناسلی که برای آن پمادها و داروهای موضعی متنوعی مثل ایمیکیمود یا پودوفیلین رایج است، درمان دارویی زگیل دهانی محدودتر است، چون بسیاری از این ترکیبات روی مخاط حساس دهان یا در صورت بلعیده شدن می توانند تحریک کننده یا سمی باشند.

به همین دلیل پزشکان اغلب برای زگیل دهانی بیشتر به سمت روش های فیزیکی مثل کرایوتراپی یا لیزر می روند. با این حال در برخی موارد خاص و تحت نظر مستقیم پزشک از چند دارو هم استفاده می شود. خلاصه ای از این موارد را در جدول زیر می بینید:

نام دارو یا روش

توضیح مختصر

سیمتیدین خوراکی

گاهی خارج از برچسب برای تحریک پاسخ ایمنی علیه HPV تجویز می شود

تزریق اینترفرون

در موارد مقاوم و عودکننده، تحت نظر متخصص استفاده می شود

ترتینوئین موضعی

مشتق ویتامین A که در موارد محدود و با احتیاط تجویز می شود

اسید سالیسیلیک

بیشتر برای زگیل پوستی کاربرد دارد و برای مخاط دهان معمولا توصیه نمی شود

دهانشویه های ضدویروسی تحقیقاتی

هنوز در مرحله بررسی بالینی هستند و درمان قطعی محسوب نمی شوند

سایر روش های پزشکی برای درمان زگیل دهانی

چون درمان دارویی موضعی برای زگیل دهانی محدودیت دارد، پزشکان اغلب برای حذف قطعی ضایعه از روش های فیزیکی و جراحی استفاده می کنند. انتخاب هر روش به اندازه، محل و تعداد ضایعات بستگی دارد.

کرایوتراپی

در این روش با نیتروژن مایع بافت زگیل منجمد و از بین برده می شود. این کار در مطب پزشک و بدون بستری انجام می شود و معمولا طی چند جلسه کوتاه ضایعه ریزش می کند. کمی تورم یا حساسیت موضعی بعد از هر جلسه طبیعی است.

لیزر درمانی

لیزر درمانی، به خصوص با لیزر دی اکسید کربن، برای ضایعاتی که در نقاط حساس تر دهان قرار دارند مناسب است. این روش دقت بالایی دارد و خونریزی کمتری نسبت به جراحی معمولی ایجاد می کند، هرچند احتمال عود همچنان وجود دارد.

الکتروکوتری

در این روش از جریان الکتریکی کنترل شده برای سوزاندن بافت زگیل استفاده می شود. این روش برای ضایعات با اندازه متوسط کاربرد دارد و معمولا با بی حسی موضعی انجام می شود.

جراحی و برداشتن ضایعه

برای ضایعات بزرگ تر یا مواردی که سایر روش ها جواب نداده اند، برداشتن جراحی ضایعه با بی حسی موضعی رایج است. این روش امکان بررسی بافت زیر میکروسکوپ را هم فراهم می کند.

پیگیری دوره ای و کنترل عود

صرف نظر از روش انتخابی، پیگیری منظم بعد از درمان اهمیت دارد، چون ویروس HPV ممکن است بعد از حذف ظاهری ضایعه مدتی در بافت اطراف غیرفعال باقی بماند. به همین دلیل معاینات دوره ای به تشخیص زودهنگام عود کمک می کند.

نحوه پیشگیری از ابتلا به زگیل دهانی چگونه است؟

با اینکه نمی توان به طور کامل از ابتلا به زگیل دهانی پیشگیری کرد، رعایت چند نکته ساده می تواند احتمال آلودگی و انتقال ویروس را کاهش دهد. بیشتر این توصیه ها حول محور کاهش تماس مستقیم با ویروس و تقویت سیستم ایمنی است. برای کاهش احتمال ابتلا به زگیل دهانی رعایت نکات زیر می تواند کمک کننده باشد:

  • تزریق واکسن HPV مانند گارداسیل طبق نظر پزشک

  • پرهیز از تماس دهانی مستقیم با ضایعات پوستی یا مخاطی دیگران

  • استفاده نکردن مشترک از مسواک، لیوان، ظروف غذاخوری یا لوازم آرایشی

  • رعایت منظم بهداشت دهان و دندان

  • اجتناب از رابطه جنسی دهانی محافظت نشده با فرد آلوده

  • تقویت سیستم ایمنی بدن با تغذیه سالم، خواب کافی و کاهش استرس

  • ترک عادت هایی مثل جویدن ناخن یا گاز گرفتن مکرر لب و گونه

واکسن HPV یکی از موثرترین ابزارهای پیشگیری شناخته می شود، اما نکته مهم این است که این واکسن بیشتر روی زیرگروه های شش، یازده، شانزده و هجده تمرکز دارد.

در حالی که برخی انواع زگیل دهانی مثل بیماری هک با زیرگروه های دیگری مانند سیزده و سی و دو مرتبط هستند که واکسن فعلی پوشش کاملی برای آن ها ندارد. به همین دلیل حتی افراد واکسینه شده هم نباید رعایت بهداشت فردی را نادیده بگیرند.

واکسن برای پیشگیری از زگیل دهانی

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

بیشتر موارد زگیل دهانی خوش خیم است و خطر جدی ندارد، اما برخی نشانه ها هستند که نباید نادیده گرفته شوند. تشخیص به موقع نه تنها به درمان راحت تر ضایعه کمک می کند، بلکه امکان رد کردن بیماری های جدی تر را هم فراهم می کند. اگر هر کدام از موارد زیر را در کنار زگیل دهانی مشاهده کردید، بهتر است زودتر به پزشک مراجعه کنید:

  1. ضایعه ای که بیش از چند هفته باقی می ماند یا بزرگ تر می شود

  2. خونریزی مکرر یا زخم شدن ضایعه بدون دلیل مشخص

  3. درد شدید، سوزش یا مشکل در جویدن و بلع غذا

  4. تغییر رنگ ناگهانی یا سفت شدن بافت اطراف ضایعه

  5. ایجاد چند ضایعه جدید در مدت زمان کوتاه

  6. همراه بودن ضایعه با تب یا تورم غدد لنفاوی گردن

در نهایت باید گفت زگیل دهانی، با وجود ظاهر گاهی نگران کننده اش، در اغلب موارد یک ضایعه خوش خیم و قابل کنترل است که علت اصلی آن معمولا ویروس HPV است. با این حال عواملی مثل ضعف ایمنی، تحریک مزمن بافت دهان و حتی زمینه ژنتیکی هم می توانند در بروز آن نقش داشته باشند.

شناخت انواع مختلف این ضایعه، از پاپیلومای ساده تا بیماری هک، به تشخیص دقیق تر و انتخاب روش درمانی مناسب کمک می کند. روش های خانگی و طب سنتی می توانند نقش حمایتی داشته باشند، اما برای حذف قطعی ضایعه معمولا روش های پزشکی موثرتر هستند.

آنچه در همه این موارد اهمیت دارد این است که تشخیص نهایی و انتخاب روش درمان باید توسط پزشک یا دندانپزشک انجام شود و این مطلب تنها جنبه آموزشی دارد و نباید جایگزین مشاوره تخصصی شود.

سوالات متداول

دوره کمون ویروس HPV در بیشتر موارد بین چند هفته تا چند ماه است، اما در برخی افراد ممکن است تا حدود یک سال هم طول بکشد تا ضایعه قابل مشاهده شود. این بازه زمانی به وضعیت سیستم ایمنی هر فرد بستگی دارد.

نویسنده مقاله

پ

پارسا عسگری

نویسنده و محقق حوزه سلامت پزشکی

تلاش می‌کنم با تکیه بر منابع علمی معتبر، مطالبی دقیق، به‌روز و کاربردی در حوزه سلامت، پزشکی، تغذیه و سبک زندگی سالم ارائه دهم تا مخاطبان بتوانند آگاهانه‌تر برای حفظ و ارتقای سلامت خود تصمیم بگیرند.

مشاهده پروفایل نویسنده

امتیاز مقاله

با انتخاب ستاره‌ها به این مطلب امتیاز دهید.

نظرات خوانندگان

سوال یا تجربه خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.

حداقل یکی از ایمیل یا شماره تماس الزامی است.

هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید.