لیزر زگیل تناسلی | میزان درد و عوارض + هزینه
لیزر زگیل تناسلی یکی از روش های رایج برای از بین بردن ضایعات ناشی از HPV است. در این روش، انرژی لیزر به بافت زگیل تابانده می شود تا ضایعه با دقت بیشتری از سطح پوست یا مخاط برداشته شود. انتخاب لیزر به اندازه، تعداد و محل زگیل ها بستگی دارد و در بعضی افراد می تواند در کنار روش هایی مثل داروهای موضعی یا کرایوتراپی مورد استفاده قرار بگیرد.
در ادامه درباره نحوه انجام لیزر، میزان درد، مراقبت های بعد از آن و دوره نقاهت بعد از لیزر زگیل تناسلی صحبت می کنیم و عوارض و احتمال عفونت را هم بررسی خواهیم کرد. برای آشنایی با سایر روش های درمانی نیز می توانید راهنمای درمان قطعی زگیل تناسلی HPV را مطالعه کنید.

لیزر زگیل تناسلی چگونه انجام می شود؟
در بیشتر کلینیک ها برای این کار از لیزر دی اکسید کربن یعنی همان CO2 استفاده می شود، هر چند در برخی شرایط خاص لیزر Nd:YAG یا پالسی رنگی هم به کار می رود؛ انتخاب نوع دستگاه به محل، عمق و بافت زگیل بستگی دارد. پیش از شروع، پزشک ناحیه را با بی حسی موضعی یا گاهی تزریق بی حس کننده آماده می کند تا بیمار در طول جلسه درد چندانی حس نکند.
طبق راهنمای CDC در افراد دارای زگیل های بزرگ یا گسترده، درمان جراحی از جمله لیزر CO2 ممکن است گزینه مناسب تری باشد.
سپس پرتوی لیزر با انرژی و طول موج مشخص روی بافت زگیل تابانده می شود؛ گرمای حاصل، آب داخل سلول های زگیل را به بخار تبدیل می کند و لایه به لایه بافت را از بین می برد.
پزشک معمولا حاشیه ای بسیار باریک از پوست سالم اطراف را هم درگیر می کند تا احتمال باقی ماندن سلول آلوده کم شود، بدون آنکه به لایه های عمقی تر پوست آسیب برساند. چون در حین تبخیر بافت، دودی ریز همراه با ذرات سلولی تولید می شود، دستگاه مکنده دود در کنار بیمار قرار می گیرد تا این دود از محیط خارج شود. زمان انجام کار به تعداد و اندازه زگیل ها بستگی دارد و در بیشتر موارد از چند دقیقه تا نیم ساعت طول می کشد.
لیزر برای چه نوع زگیل هایی مناسب تر است؟
لیزر برای همه بیماران گزینه اول درمان نیست و معمولا پزشک بعد از بررسی وضعیت زگیل و سابقه درمانی فرد تصمیم می گیرد که این روش مناسب است یا نه.
بعضی زگیل های کوچک و پراکنده با کرم های موضعی یا کرایوتراپی، یعنی همان سرما درمانی، به خوبی جواب می دهند و نیازی به وارد شدن به مرحله لیزر نیست. اما در شرایط دیگر، به خصوص وقتی زمان یا حساسیت ناحیه اهمیت بیشتری دارد، لیزر می تواند دقیق تر و سریع تر از روش های دیگر عمل کند و در یک جلسه نتیجه قابل توجهی بدهد. به طور کلی موارد زیر بیشتر برای درمان با لیزر در نظر گرفته می شوند:
زگیل های بزرگ یا خوشه ای که به داروهای موضعی معمول پاسخ کافی نداده اند
زگیل هایی که در نواحی سخت دسترس مثل نزدیک مقعد یا داخل مجرای ادراری قرار دارند
زگیل های راجعه که بعد از یک یا چند دوره درمان قبلی دوباره برگشته اند
مواردی که تعداد ضایعات زیاد است و درمان تک به تک با سوزن یا کرایوتراپی زمان زیادی می برد
بیمارانی که به دلیل بارداری یا حساسیت پوستی امکان استفاده از برخی دارو های موضعی را ندارند
زگیل هایی که روی بافت مخاطی حساس تر، مثل نزدیکی دهانه واژن، قرار دارند و کنترل دقیق عمق درمان لازم است
با این حال تصمیم نهایی همیشه باید بعد از معاینه حضوری گرفته شود، چون عمق نفوذ زگیل تناسلی، فاصله آن از بافت های حساس و وضعیت کلی پوست هر فرد متفاوت است. گاهی هم پزشک ترکیبی از روش ها را پیشنهاد می دهد، مثلا لیزر برای زگیل های بزرگ تر و کرم موضعی یا کرایوتراپی برای ضایعات کوچک تری که در همان جلسه قابل مشاهده هستند.
این ترکیب می تواند هم زمان درمان را کوتاه تر کند و هم فشار کمتری به بافت اطراف وارد کند. سن، وضعیت سیستم ایمنی و حتی سابقه دیابت یا بیماری های پوستی هم می تواند در انتخاب نهایی روش درمانی نقش داشته باشد. در برخی کلینیک ها هم پیش از تصمیم نهایی، از معاینه با دستگاه بزرگنمایی برای بررسی دقیق تر لبه و عمق زگیل استفاده می شود تا برنامه درمانی دقیق تری طراحی شود.

مراحل انجام سوزاندن زگیل با لیزر
روند لیزر درمانی زگیل تناسلی معمولا در چند مرحله مشخص طی می شود که از معاینه اولیه شروع و با توصیه های پس از عمل تمام می شود. دانستن این مراحل کمک می کند بیمار بداند در هر جلسه چه انتظاری داشته باشد و کمتر دچار استرس شود. ترتیب و جزئیات دقیق ممکن است بین کلینیک ها کمی متفاوت باشد، اما چارچوب کلی تقریبا در همه جا شبیه هم است.
معاینه و تعیین نوع درمان
در اولین قدم پزشک ناحیه را از نظر تعداد، اندازه، محل و ظاهر زگیل ها بررسی می کند و گاهی برای اطمینان از تشخیص، از بیوپسی کوچک هم کمک می گیرد. در همین مرحله مشخص می شود که لیزر بهترین گزینه است یا روش دیگری مثل کرایوتراپی یا داروی موضعی مناسب تر خواهد بود.
اگر بیمار سابقه بیماری زمینه ای، حساسیت دارویی یا بارداری داشته باشد، باید حتما در همین مرحله به پزشک اطلاع دهد، چون می تواند روی انتخاب روش و زمان بندی جلسه تاثیر بگذارد. بعضی کلینیک ها همچنین در همین مرحله عکس اولیه از ناحیه می گیرند تا بعدا بتوانند روند بهبود را با تصویر قبل از درمان مقایسه کنند.
آماده سازی ناحیه و بی حسی
پیش از شروع، ناحیه مورد نظر با یک محلول ضدعفونی کننده تمیز می شود. سپس بسته به حساسیت محل، از کرم بی حس کننده موضعی که حدود نیم ساعت زودتر روی پوست قرار می گیرد یا از تزریق بی حس کننده استفاده می شود.
نواحی مخاطی مثل نزدیکی مدخل واژن یا مجرای ادراری معمولا حساس تر هستند و به مقدار بیشتری بی حسی نیاز دارند، در حالی که پوست معمولی تر بدن با مقدار کمتری هم بی حس می شود.
تنظیم دستگاه و آزمایش اولیه
پزشک بر اساس اندازه و عمق زگیل، توان و زمان تابش دستگاه لیزر را تنظیم می کند. در بسیاری موارد ابتدا روی یک نقطه کوچک آزمایش می شود تا واکنش بافت بررسی گردد و از تنظیم درست انرژی مطمئن شوند. این مرحله برای جلوگیری از آسیب به پوست سالم اطراف یا ایجاد سوختگی عمیق اهمیت زیادی دارد.
تبخیر یا سوزاندن بافت زگیل
در این مرحله پرتوی لیزر مستقیم روی بافت زگیل تابانده می شود و آب درون سلول ها به سرعت بخار می شود، به طوری که لایه بیرونی زگیل از بین می رود. پزشک به آرامی و لایه به لایه پیش می رود تا هم بافت آلوده به طور کامل حذف شود و هم عمق آسیب از حدی که لازم است بیشتر نشود. در طول این کار بوی مشخصی از تبخیر بافت به مشام می رسد که کاملا طبیعی است و دستگاه مکنده دود آن را از فضا خارج می کند.
بررسی نهایی و مراقبت فوری بعد از عمل
بعد از پایان تابش، پزشک محل را از نظر خونریزی و عمق سوختگی بررسی می کند و در صورت نیاز پماد آنتی بیوتیک یا ترمیم کننده روی آن قرار می دهد. گاهی ناحیه با گاز استریل پوشانده می شود تا از تماس با لباس محافظت شود. پیش از ترک کلینیک، توضیحات لازم درباره مراقبت های روز های آینده و زمان مراجعه بعدی به بیمار داده می شود.

آیا لیزر زگیل تناسلی درد دارد؟
خود جلسه لیزر به لطف بی حسی موضعی معمولا بدون درد شدید پیش می رود؛ بیشتر افراد فقط کمی احساس گرما، فشار یا سوزش خفیف را گزارش می کنند، نه دردی که غیرقابل تحمل باشد.
میزان حساسیت به عواملی مثل آستانه درد فرد، محل دقیق زگیل و تعداد ضایعاتی که در یک جلسه درمان می شوند بستگی دارد؛ نواحی مخاطی معمولا کمی حساس تر از پوست معمولی هستند. مشکل بیشتر بعد از تمام شدن اثر بی حسی شروع می شود، وقتی چند ساعت بعد از عمل احساس سوزش یا درد خفیفی شبیه یک سوختگی سطحی سراغ فرد می آید.
این حس در بیشتر موارد طی یکی دو روز کم می شود و با مسکن های ساده ای که پزشک تجویز می کند قابل کنترل است. اگر درد به جای کم شدن رو به افزایش باشد یا شدت غیرمعمولی داشته باشد، بهتر است بدون معطلی با پزشک تماس گرفته شود.
دوره نقاهت بعد از درمان زگیل تناسلی با لیزر چقدر است؟
نقاهت بعد از لیزر زگیل تناسلی برخلاف خیلی از جراحی ها معمولا کوتاه است، اما این به معنای یکسان بودن آن برای همه نیست. عمق و وسعت ناحیه ای که لیزر روی آن کار کرده، محل دقیق زگیل و حتی سرعت ترمیم طبیعی بدن هر فرد، همه روی طول این دوره اثر می گذارند.
نکته ای که خیلی وقت ها نادیده گرفته می شود این است که بافت مخاطی، مثل نزدیکی مدخل واژن یا داخل مجرا، معمولا کمی کندتر از پوست معمولی تر بدن مثل ناحیه اطراف مقعد یا پایه آلت ترمیم می شود، چون رطوبت و تماس بیشتری با محیط دارد. برای اینکه تصویر روشن تری از روز های پیش رو داشته باشید، نکات زیر را در نظر بگیرید:
ترمیم سطحی پوست در بیشتر موارد بین یک تا سه هفته طول می کشد، هر چند رنگ پوست ممکن است چند هفته دیگر هم کمی متفاوت از قبل بماند
در دو سه روز اول قرمزی، تورم خفیف، ترشح آبکی کم رنگ یا تشکیل یک لایه نازک زرد رنگ روی زخم کاملا طبیعی است و نگران کننده نیست
خیلی ها می توانند از روز بعد یا دو روز بعد سراغ کارهای سبک روزمره مثل کار اداری بروند، ولی ورزش سنگین یا فعالیتی که فشار مستقیم روی ناحیه می آورد باید چند روز بیشتر به تعویق بیفتد
در روز های ابتدایی بهترین کار این است که ناحیه تمیز و خشک نگه داشته شود، از لباس زیر نخی و گشاد استفاده شود و از مالش زیاد پرهیز گردد
برای نزدیکی معمولا توصیه می شود دست کم تا ترمیم کامل پوست، که در بیشتر افراد چیزی حدود دو تا چهار هفته زمان می برد، صبر شود؛ اما تایید نهایی این زمان بندی با پزشک معالج است
روی بافت های مخاطی حساس تر، دوره ترمیم گاهی چند روز بیشتر از پوست معمولی طول می کشد؛ پس اگر محل درمان شما در این ناحیه بوده، عجله نکردن اهمیت بیشتری پیدا می کند
چون سرعت ترمیم به سن، وضعیت ایمنی بدن، محل درمان و حتی رعایت مراقبت های توصیه شده بستگی دارد، دوره نقاهت در دو نفر می تواند چند روز تا چند هفته با هم فرق داشته باشد
اگر بعد از گذشت دو سه هفته هنوز زخم بهبود پیدا نکرده یا حس می کنید روند بهتر شدن متوقف شده یا حتی برعکس شده، بهتر است زودتر از موعد پیگیری معمول با پزشک تماس بگیرید.
گاهی یک معاینه کوتاه کافی است تا خیال بیمار راحت شود که همه چیز طبق روال پیش می رود؛ در مواردی هم ممکن است پزشک تغییر کوچکی در مراقبت ها یا پماد تجویزی پیشنهاد دهد تا روند ترمیم دوباره سرعت بگیرد.
مراقبت های بعد از برداشتن زگیل با لیزر
مراقبت درست در روز های اول نقش زیادی در سرعت بهبود و کم شدن احتمال عوارض دارد. بیشتر توصیه های زیر ساده هستند و به زمان زیادی نیاز ندارند، اما رعایت پیوسته آن ها در چند هفته اول، به خصوص وقتی هنوز زخم کاملا بسته نشده، اهمیت زیادی دارد و می تواند تفاوت محسوسی در نتیجه نهایی ایجاد کند.
هر کدام از این نکات به تنهایی ساده به نظر می رسند، اما در کنار هم می توانند زمان بهبود را کوتاه تر و احتمال بازگشت به کلینیک برای بررسی عوارض را کمتر کنند.
شستشوی ملایم ناحیه
ناحیه درمان شده را روزی یک یا دو بار با آب ولرم و بدون فشار زیاد بشویید و از صابون های معطر یا اسکراب پرهیز کنید. بعد از شستشو به جای مالیدن حوله، ناحیه را با ضربه های آرام خشک کنید تا زخم تازه تحریک نشود.
انتخاب لباس مناسب
لباس زیر نخی و گشاد به جریان هوا کمک می کند و از تعریق و تحریک بیشتر ناحیه جلوگیری می کند. لباس های تنگ یا پارچه های مصنوعی می توانند باعث اصطکاک با پوست تازه ترمیم شده شوند و روند بهبود را کندتر کنند.

استفاده از پماد طبق تجویز
اگر پزشک پماد آنتی بیوتیک یا ترمیم کننده تجویز کرده، طبق برنامه ای که گفته شده استفاده کنید، نه بیشتر و نه کمتر. تغییر خودسرانه در نوع یا تعداد دفعات استفاده گاهی به جای کمک، روند بهبود را کند می کند.
پرهیز از استخر، سونا و وان داغ
تا زمانی که پزشک اجازه نداده، از رفتن به استخر عمومی، سونا یا نشستن طولانی در وان داغ خودداری کنید. رطوبت و گرمای زیاد می تواند زخم تازه را نرم و مستعد عفونت کند.
توجه به علائم هشدار دهنده
اگر درد به جای کم شدن بیشتر شد، ترشح چرکی یا بوی نامطبوع دیدید یا تب کردید، این ها نشانه هایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند و باید سریع تر از موعد معمول به پزشک مراجعه کنید.
توجه به تغذیه و عوامل موثر بر ترمیم
تغذیه متعادل و پرهیز از سیگار در این دوره می تواند به ترمیم سریع تر بافت کمک کند، چون سیگار جریان خون به پوست را کاهش می دهد و روند بهبود زخم را کندتر می کند. نوشیدن آب کافی و مصرف غذاهای حاوی پروتئین و ویتامین هم از جمله عادت های ساده ای هستند که به نفع بازسازی بافت تمام می شوند.
پماد برای لیزر زگیل تناسلی
بعد از لیزر، پزشکان معمولا یک یا چند پماد برای کمک به ترمیم پوست و کاهش خطر عفونت تجویز می کنند. نوع دقیق پماد بسته به وسعت زخم، محل درمان و حتی سابقه حساسیت پوستی بیمار فرق می کند، به همین دلیل نباید بدون هماهنگی با پزشک از پماد های خانگی یا نسخه های آماده استفاده کرد.
طبق تجربیات دکتر عاطفه دهقانی تفتی، بعضی از دارو های رایج درمان زگیل، مثل محلول ها یا کرم های اسیدی که برای از بین بردن مستقیم بافت زگیل به کار می روند، اصلا برای دوران بعد از لیزر مناسب نیستند و استفاده از آن ها روی زخم تازه می تواند تحریک یا سوختگی اضافه ایجاد کند.
همچنین بهتر است از محصولات معطر، الکل دار یا اسکراب کننده روی ناحیه تازه درمان شده اجتناب کنید، چون این ترکیبات می توانند پوست حساس و نازک تازه ترمیم شده را بیشتر تحریک کنند و حتی زمان بهبود را طولانی تر کنند. جدول زیر فقط یک نمای کلی از دسته های رایج پماد در این زمینه است و جایگزین تجویز پزشک نیست:
دسته پماد | هدف اصلی استفاده |
|---|---|
پماد آنتی بیوتیک موضعی (مثل فوسیدیک اسید) | پیشگیری یا کنترل عفونت باکتریایی سطحی محل زخم |
پماد ترمیم کننده و مرطوب کننده (مثل پانتنول یا وازلین خالص) | کمک به نرم ماندن پوست و تسریع بازسازی بافت |
کرم بی حس کننده موضعی (مثل لیدوکائین) | کاهش موقت سوزش یا درد خفیف ناحیه |
کرم تعدیل کننده سیستم ایمنی (مثل ایمیکوئیمود) | کاهش احتمال بازگشت زگیل بعد از بهبود کامل زخم، فقط طبق برنامه پزشک |
محلول ها و کرم های اسیدی (مثل پودوفیلین) | مخصوص درمان مستقیم زگیل، نه دوران بعد از لیزر؛ بدون تجویز روی زخم تازه استفاده نشود |
نکته مهم این است که خیلی از این پماد ها فقط بعد از بسته شدن کامل زخم اولیه قابل استفاده هستند و شروع زودهنگام آن ها می تواند به جای کمک، پوست حساس تازه را تحریک کند.
بهترین کار این است که برنامه دقیق مصرف، از جمله زمان شروع، ترتیب استفاده از چند پماد در صورت تجویز بیش از یک مورد و مدت زمان کلی درمان را از همان پزشکی بگیرید که لیزر را انجام داده است، چون شرایط هر بیمار کمی با دیگری فرق دارد.

عفونت بعد از لیزر زگیل تناسلی؛ از کجا بفهمیم؟
تشخیص عفونت از روند طبیعی بهبود گاهی برای بیمار سخت است، چون هر دو می توانند با قرمزی و کمی ترشح همراه باشند. تفاوت اصلی در روند تغییرات است؛ در بهبود طبیعی، قرمزی و تورم از روز دوم یا سوم به بعد کم کم کاهش پیدا می کند، اما در عفونت این علائم به جای بهتر شدن، شدت بیشتری پیدا می کنند یا حتی به نواحی اطراف گسترش می یابند.
علائم عفونت معمولا بین روز سوم تا هفتم بعد از عمل خودشان را نشان می دهند؛ اگر بعد از این بازه همه چیز رو به بهبود باشد، احتمال عفونت به مراتب کمتر می شود. ترشحی که رنگ آن به زرد پررنگ یا سبز متمایل شود و بوی نامطبوعی داشته باشد، یکی از نشانه های نسبتا مشخص عفونت است، برخلاف ترشح آبکی و کم رنگ روز های اول که طبیعی محسوب می شود.
گرم شدن غیر عادی پوست اطراف زخم، درد ضربان دار به جای سوزش ملایم، و تب یا لرز هم از علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. بعضی افراد هم متوجه بزرگ شدن غدد لنفاوی نزدیک کشاله ران می شوند که می تواند نشانه واکنش بدن به یک عفونت موضعی باشد.
اگر هر کدام از این علائم دیده شد، بهتر است به جای امتحان کردن پماد های خانگی یا آنتی بیوتیک های باقی مانده از قبل، در اسرع وقت با همان پزشک یا کلینیک تماس گرفته شود، چون درمان به موقع معمولا ساده و سریع است ولی تاخیر می تواند روند بهبود را طولانی تر کند.
افرادی که سیستم ایمنی ضعیف تری دارند یا بیماری زمینه ای مثل دیابت کنترل نشده دارند، معمولا باید هوشیاری بیشتری نسبت به این علائم داشته باشند، چون در این گروه روند عفونت گاهی سریع تر پیش می رود. از طرف دیگر، بوی خفیف و طبیعی ناشی از ترمیم بافت با بوی تند و ناخوشایند عفونت فرق دارد و با کمی دقت قابل تشخیص است. اگر مطمئن نیستید که آنچه می بینید طبیعی است یا نه، بهتر است به جای حدس زدن، با مرکز درمانی تماس بگیرید و در صورت امکان توضیح دقیق تری از وضعیت ناحیه ارائه دهید.

بعد از درمان زگیل تناسلی hpv با لیزر چه کارهایی نباید انجام دهیم؟
همان قدر که مراقبت های درست به بهبود سریع تر کمک می کند، بعضی رفتار ها هم می توانند روند ترمیم را عقب بیندازند، خطر عفونت را بالا ببرند یا حتی زمینه ساز جای زخم دائمی شوند. شناخت این موارد معمولا به اندازه دانستن کارهای درست اهمیت دارد، چون خیلی از افراد بدون قصد بد، ناخواسته یکی از این اشتباهات رایج را در روز های اول تکرار می کنند:
کندن یا خاراندن پوسته و دلمه ای که روی زخم تشکیل می شود
برقراری رابطه جنسی زودتر از زمانی که پزشک تایید کرده
استفاده خودسرانه از پماد یا داروی موضعی بدون هماهنگی با پزشک
ماندن طولانی در آب داغ، وان یا استخر در روز های اول بعد از عمل
پوشیدن لباس زیر تنگ یا پارچه های مصنوعی که تهویه ندارند
قرار دادن مستقیم یخ یا کمپرس خیلی سرد روی ناحیه بدون توصیه پزشک
استفاده از آرایش یا کرم های خوشبو کننده روی ناحیه پیش از بهبود کامل
اگر به اشتباه یکی از این موارد رخ داد، لزوما به معنای بروز مشکل جدی نیست، اما بهتر است ماجرا را با پزشک در میان بگذارید تا او بر اساس وضعیت زخم راهنمایی لازم را بدهد. اگر جایی احساس کردید چیزی طبیعی به نظر نمی رسد، تاخیر در تماس با پزشک معمولا چیزی جز طولانی تر شدن روند بهبود به همراه ندارد.
سوالات متداول
نویسنده مقاله
پارسا عسگری
نویسنده و محقق حوزه سلامت پزشکی
تلاش میکنم با تکیه بر منابع علمی معتبر، مطالبی دقیق، بهروز و کاربردی در حوزه سلامت، پزشکی، تغذیه و سبک زندگی سالم ارائه دهم تا مخاطبان بتوانند آگاهانهتر برای حفظ و ارتقای سلامت خود تصمیم بگیرند.
مشاهده پروفایل نویسندهامتیاز مقاله
با انتخاب ستارهها به این مطلب امتیاز دهید.
نظرات خوانندگان
سوال یا تجربه خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید.