دارو برای آبسه مقعدی | بهترین قرص و پماد برای آبسه مقعدی

بهترین پماد برای آبسه مقعدی چیست؟

صادقانه بگویم، هیچ پمادی به تنهایی نمی تواند آبسه مقعدی را از بین ببرد. آبسه یک توده چرکی است که در عمق بافت شکل گرفته و یک لایه پوست خارجی رویش را پوشانده است. پماد از سطح پوست جذب می شود و به آن عمق نمی رسد، پس انتظار درمان کامل از پماد منطقی نیست.

با این حال، پماد در کنار درمان اصلی می تواند نقش مهمی در کاهش علائم آبسه مقعدی داشته باشد. کاهش درد، کنترل التهاب پوست اطراف، جلوگیری از گسترش عفونت سطحی و بهبود زخم پس از تخلیه؛ اینها کارهایی هستند که پماد واقعا می تواند انجام دهد.

بهترین پماد برای آبسه مقعدی آن است که با وضعیت دقیق بیمار تناسب داشته باشد. برای کسی که درد شدید دارد، یک پماد بی حس کننده اولویت است. برای کسی که التهاب پوست اطراف گسترش یافته، پماد آنتی بیوتیک موضعی بهتر عمل می کند. تجویز این موارد باید زیر نظر پزشک باشد، چون انتخاب اشتباه نه تنها کمک نمی کند بلکه ممکن است تشخیص را هم به تاخیر بیندازد.

انواع پماد برای آبسه مقعدی

پمادهای مورد استفاده در آبسه مقعدی را می توان بر اساس هدفشان دسته بندی کرد. هر دسته عملکرد خاص خودش را دارد و نباید این دسته ها را با هم اشتباه گرفت.

پماد آنتی بیوتیک برای آبسه مقعدی

پمادهای آنتی بیوتیک موضعی در آبسه مقعدی بیشتر برای جلوگیری از گسترش عفونت به پوست اطراف استفاده می شوند، نه برای از بین بردن خود آبسه. مهم ترین این پمادها عبارتند از:

موپیروسین (Mupirocin)

موپیروسین یا همان پماد باکتروبان، یکی از رایج ترین آنتی بیوتیک های موضعی است. باکتری هایی مثل استافیلوکوک اورئوس که عامل اصلی آبسه مقعدی هستند، معمولا به این دارو حساس اند. روی پوست اطراف ناحیه آبسه می تواند از گسترش عفونت جلوگیری کند.

پماد نئومایسین و باسیتراسین

یک ترکیب آنتی بیوتیکی قدیمی است که گاهی برای پیشگیری از عفونت پوستی اطراف ضایعه استفاده می شود. البته باید بدانید که این پماد طیف اثرش محدود است و برای همه افراد مناسب نیست.

پماد کلیندامایسین موضعی

هم در برخی موارد تجویز می شود، به خصوص وقتی که نگرانی از عفونت های بی هوازی وجود داشته باشد. این نوع آنتی بیوتیک روی طیف وسیع تری از باکتری ها موثر است.

پمادهای آنتی بیوتیک موضعی به هیچ وجه جایگزین آنتی بیوتیک خوراکی نمی شوند. عمق نفوذشان کم است و برای آبسه های عمیق تر کافی نیستند.

پماد ضد التهاب برای آبسه مقعدی

پمادهای حاوی کورتیکواستروئید مثل هیدروکورتیزون می توانند التهاب پوست اطراف آبسه را کاهش دهند. اما استفاده از این پمادها بدون نظر پزشک توصیه نمی شود. دلیلش این است که کورتیکواستروئیدها سیستم ایمنی موضعی را کاهش می دهند و اگر عفونت فعال باشد، ممکن است باعث گسترش آن شوند.

پماد هیدروکورتیزون یک درصد اگر چه بدون نسخه در داروخانه ها در دسترس است، اما در آبسه مقعدی باید با احتیاط مصرف شود. پزشک ممکن است آن را در مرحله بهبودی بعد از تخلیه آبسه تجویز کند، نه در مرحله حاد.

ترکیب های آنتی بیوتیک و کورتون مثل پماد نئوسپورین پلاس، هم عفونت سطحی را کنترل می کنند و هم التهاب را کاهش می دهند. این ترکیب در مرحله بعد از تخلیه آبسه کاربرد بیشتری دارد.

پماد بی حس کننده و تسکین دهنده درد آبسه مقعدی

درد آبسه مقعدی می تواند بسیار شدید باشد و نشستن، راه رفتن و حتی دراز کشیدن را دشوار کند. پمادهای بی حس کننده موضعی در این شرایط می توانند کمک کنند.

لیدوکائین موضعی

این پماد یکی از موثرترین بی حس کننده های موضعی است. ژل یا پماد لیدوکائین دو درصد که در داروخانه ها موجود است می تواند به صورت موضعی درد را برای مدت کوتاهی کاهش دهد. اثرش سریع است اما موقتی.

پماد پریناپ یا محصولات مشابه

این ترکیبی از بی حس کننده و داروهای کاهش دهنده التهاب هستند، برای تسکین موقت علائم مورد استفاده قرار می گیرند. اما تاکید می کنم که اینها درمان نیستند، فقط تسکین موقت هستند.

استفاده بیش از حد از بی حس کننده های موضعی ممکن است باعث شود بیمار شدت وخامت حالش را دست کم بگیرد و مراجعه به پزشک را به تاخیر بیندازد. این یک خطر واقعی است.

پماد گیاهی برای آبسه مقعدی

در فضای اینترنت مطالب زیادی درباره پمادهای گیاهی برای آبسه مقعدی پیدا می شود، اما باید با احتیاط به این موضوع نگاه کرد. هیچ سند علمی قوی وجود ندارد که نشان دهد پماد گیاهی می تواند یک آبسه عفونی را درمان کند.

پماد روی (Zinc Oxide) که برخی آن را به عنوان درمان گیاهی می شناسند، در واقع یک ترکیب معدنی است و بیشتر برای محافظت از پوست، کاهش تحریک و کمک به التیام زخم های سطحی پوستی استفاده می شود. بعد از تخلیه آبسه می تواند مفید باشد.

عصاره آلوئه ورا خواص ضد التهابی دارد و برای تسکین سوزش پوست اطراف استفاده می شود. اما هیچ شواهدی وجود ندارد که آبسه را از بین ببرد.

روغن درخت چای (Tea Tree Oil) در غلظت های رقیق ممکن است خواص ضد میکروبی روی سطح پوست داشته باشد، اما برای استفاده در ناحیه مقعد باید با احتیاط فراوان و تنها با تایید پزشک استفاده شود چون می تواند تحریک شدید ایجاد کند.

نحوه استفاده از پماد برای آبسه مقعدی

نحوه مصرف پماد در این ناحیه اهمیت زیادی دارد و اشتباه در این مرحله می تواند باعث تحریک بیشتر یا حتی ورود آلودگی به ناحیه عفونی شود. مراحل زیر یک راهنمای کلی است و نباید جای آموزش پزشک یا داروساز را بگیرد.

مراحل استفاده صحیح از پماد برای آبسه مقعدی به این صورت است:

1. قبل از هر چیز دست ها را با آب و صابون به خوبی بشویید. استفاده از دستکش یک بار مصرف هم ایده خوبی است.

2. ناحیه اطراف مقعد را با آب ولرم و صابون ملایم تمیز کنید. از شستشوی قوی یا مالش زیاد خودداری کنید.

3. ناحیه را با یک دستمال نرم و تمیز به آرامی خشک کنید. از کشیدن دستمال روی ناحیه آبسه بپرهیزید.

4. مقدار کمی از پماد را روی انگشت یا یک اپلیکاتور تمیز بگذارید. از قرار دادن انگشت مستقیم در لوله پماد خودداری کنید تا آلوده نشود.

5. پماد را فقط روی پوست اطراف آبسه بمالید، نه مستقیما روی خود آبسه یا داخل آن. اگر آبسه باز شده، پماد را فقط روی لبه های زخم بزنید.

6. بعد از استفاده، دست ها را دوباره بشویید.

7. دفعات استفاده را دقیقا طبق دستور پزشک یا برچسب دارو رعایت کنید.

یک موضوع مهم که معمولا گفته نمی شود این است که پوشاندن ناحیه با باند یا گاز استریل بعد از استفاده از پماد می تواند از آلودگی جلوگیری کند و پماد را بیشتر نگه دارد. البته این هم باید با تایید پزشک باشد. اگر ناحیه آبسه شروع به ترشح کرده یا خودبه خود باز شده، حتما قبل از ادامه هر نوع درمان خانگی با پزشک تماس بگیرید.

آیا پماد می تواند آبسه مقعدی را درمان کند؟

جواب صریح این است: خیر. پماد نمی تواند یک آبسه مقعدی را درمان کند. این جمله شاید ناامیدکننده باشد، اما دانستنش از وقت تلف کردن با روش های ناکافی جلوگیری می کند.

دکتر عاطفه دهقانی تفتی، جراح و متخصص کولورکتال: آبسه مقعدی یک توده پر از چرک است که در عمق بافت شکل گرفته. ساختار این عفونت به گونه ای است که دارویی که از سطح پوست جذب می شود، به هسته مرکزی عفونت نمی رسد. حتی آنتی بیوتیک های خوراکی هم در بسیاری از موارد به تنهایی کافی نیستند.

درمان اصلی آبسه، تخلیه و جراحی آبسه مقعدی توسط پزشک است. یعنی یک برش کوچک در ناحیه آبسه ایجاد می شود تا چرک خارج شود. این روش معمولا در یک مراجعه سرپایی انجام می شود. پماد و دارو در کنار این روش می توانند کمک کنند، اما به تنهایی آبسه را حل نمی کنند.

قرص برای آبسه مقعدی

اگر پزشک تشخیص دهد که عفونت در حال گسترش است یا بیمار به بیماری هایی مثل دیابت مبتلاست، معمولا آنتی بیوتیک خوراکی هم تجویز می شود. قرص ها در مقایسه با پماد می توانند اثر سیستمیک داشته باشند و با جریان خون به محل عفونت برسند.

قرص آنتی بیوتیک برای آبسه مقعدی

انتخاب آنتی بیوتیک مناسب بستگی به نوع باکتری عامل عفونت و شرایط بیمار دارد. معمولا پزشک قبل از شروع درمان، کشت میکروبی انجام می دهد تا دقیقا بفهمد با چه باکتری روبرو است. با این حال، در مواردی که نیاز به شروع فوری درمان وجود دارد، آنتی بیوتیک ها تجربی تجویز می شود.

آموکسی سیلین کلاوولانات (Augmentin)

یکی از رایج ترین انتخاب ها برای آبسه های مقعدی است. این ترکیب روی طیف وسیعی از باکتری های هوازی و برخی بی هوازی موثر است. معمولا به صورت قرص های 625 میلی گرمی دو یا سه بار در روز تجویز می شود. اگر دستتان به این دارو نرسیده، باید بدانید که مصرفش حتما باید با تجویز پزشک باشد.

مترونیدازول (Metronidazole یا Flagyl)

یک آنتی بیوتیک بسیار مهم در درمان آبسه مقعدی است. باکتری های بی هوازی که در عمق بافت های بدون اکسیژن کافی رشد می کنند، از عوامل اصلی این عفونت هستند و مترونیدازول علیه این دسته از باکتری ها بسیار موثر عمل می کند. معمولا این دارو با یک آنتی بیوتیک دیگر مثل سیپروفلوکساسین ترکیب می شود تا پوشش کافی ایجاد شود.

سیپروفلوکساسین (Ciprofloxacin)

از دسته فلوروکینولون هاست و روی اکثر باکتری های گرم منفی موثر است. ترکیب سیپروفلوکساسین با مترونیدازول یکی از پروتکل های رایج درمانی برای آبسه های مقعدی پیچیده محسوب می شود. دوره مصرف معمولا بین 7 تا 14 روز است.

کلیندامایسین (Clindamycin)

گزینه مناسبی برای افرادی است که به پنی سیلین آلرژی دارند. این دارو روی باکتری های هوازی و بی هوازی هر دو اثر می گذارد. یکی از نکات مهم در مصرف کلیندامایسین این است که می تواند در برخی موارد باعث کولیت مرتبط با کلستریدیوم دیفیسیل شود، پس باید با احتیاط مصرف شود.

سفالکسین (Cefalexin)

از دسته سفالوسپورین های نسل اول است و برای آبسه های سطحی تر و عفونت های پوستی کاربرد دارد. البته برای آبسه های عمیق تر معمولا به تنهایی کافی نیست و با داروهای دیگر ترکیب می شود.

تمام این آنتی بیوتیک ها در ایران نیاز به نسخه پزشک دارند و خودداری نکردن از تجویز خودسرانه آنتی بیوتیک، هم برای درمان موثرتر است و هم از مقاومت آنتی بیوتیکی جلوگیری می کند.

قرص مسکن برای درد آبسه مقعدی

درد آبسه مقعدی می تواند واقعا آزاردهنده باشد و مدیریت درد یک بخش مهم از درمان است. چند گزینه وجود دارد که پزشک معمولا پیشنهاد می دهد.

ایبوپروفن (Ibuprofen)

یک مسکن ضد التهابی است که هم درد را کاهش می دهد و هم التهاب اطراف آبسه را. معمولا 400 تا 600 میلی گرم هر 6 تا 8 ساعت تجویز می شود. باید با غذا مصرف شود تا معده را اذیت نکند. برای کسانی که مشکل کلیوی یا معده دارند، باید با احتیاط استفاده شود.

استامینوفن (Paracetamol)

گزینه ایمن تری برای افرادی است که نمی توانند داروهای ضد التهابی مصرف کنند. البته اثر ضد التهابی ندارد، فقط درد را کم می کند. دوز معمول 500 تا 1000 میلی گرم هر 6 ساعت است.

ترکیب استامینوفن و کدئین

برای دردهای شدیدتر ممکن است تجویز شود، اما این دارو در ایران نیاز به نسخه خاص دارد و استفاده از آن باید دقیقا طبق دستور پزشک باشد. یادتان باشد که مسکن ها درد را کنترل می کنند، اما عفونت را از بین نمی برند.

چه زمانی مصرف دارو برای آبسه مقعدی کافی نیست؟

در بیشتر موارد، دارو به تنهایی برای درمان آبسه مقعدی کافی نیست. متاسفانه این یک واقعیت پزشکی است که باید بدانید. آنتی بیوتیک ها می توانند از گسترش عفونت جلوگیری کنند، اما چرک داخل آبسه را از بین نمی برند. منابع معتبر پزشکی هم به این روی این مورد تاکید داشته اند:

وقتی عفونت به آبسه تبدیل شده باشد، احتمال اینکه بدن بتواند آن را بدون مداخله پزشکی کاملا برطرف کند کمتر است و در صورت پاسخ ندادن به آنتی بیوتیک ممکن است تخلیه آبسه لازم شود.
منبع: Cleveland Clinic

اگر با این علائم روبرو شدید، باید فورا به اورژانس مراجعه کنید: تب بالاتر از 38.5 درجه، گسترش قرمزی به پاها یا باسن، ورم شدید و سریع، احساس کسالت و ضعف عمومی. اینها نشانه هایی هستند که عفونت ممکن است در حال گسترش باشد.

افرادی که دیابت دارند، سیستم ایمنی ضعیفی دارند یا داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی مصرف می کنند، باید زودتر به پزشک مراجعه کنند. در این گروه ها، آبسه می تواند خیلی سریع تر پیشرفت کند.

خلاصه اینکه دارو در کنار تخلیه آبسه می تواند مفید باشد، اما به جای آن نمی تواند باشد. هر چقدر تخلیه آبسه را به تعویق بیندازید، احتمال گسترش عفونت و نیاز به بستری شدن بیشتر می شود. بهترین کار این است که به محض تشخیص علائم، با یک جراح عمومی یا متخصص کولورکتال مشورت کنید.